18 Kasım 2026 Çarşamba

Dinin Çarpıklıklara Meşruiyet Kazandırma Yönü

Rahmetli Hasan Onat'ın kendi dilinden:

"Düşünmek, akletmek, namazdan önce oruçtan önce farzların farzıdır.

İslam coğrafyası düşünceyi unuttuğu için eleştirel düşünceyi geliştirme imkanı bulamıyor.

Bu çerçevede gelenek dinleşiyor.

Bu çerçevede dinin insan hayatına anlam katan boyutu kayboluyor.

Ve bu doğrultuda din-özgürlük ilişkisi kopuyor.

Özgürleştirecek olan din tam tersi insanı savurmaya başlıyor.

Dinin akılla bağı koptuğu zaman her şey dinleşiyor. 

Ve tevhit, özgürleştirme imkanını yok ediyor. 

Bu çerçevede özgürlük yoksa adalet tahakkum edemiyor. 

Özgürlük ve adaletin olmadığı yerde din, çarpıklıklara meşruiyet kazandırmaktan başka  hiçbir işe yaramıyor. 

Özgürlük deyince de galiba önce İslam'ı biraz özgürleştirmek gerekiyor. 

Yani şu anda İslam Müslümanlarının elinde esir düşmüş durumda. 

Bunların hepsinin arkasında yatan işte gelip bir noktada düğümlenen çok acı bir gerçek var. 

Cenabı Hakkın insana verdiği en büyük nimet akıl nimeti. 

Bu noktada Maturidi'nin şu sözü gerçekten her evin duvarına, her mektebin duvarına çerçelevettirilip asılması gerekiyor. 

Diyor ki Maturidi, 'Düşünmemeyi telkin eden her türlü his şeytan işidir'.".

Not:1.Hasan Onat'a ait kısa video başlığı," Müslümanlarının en büyük problemi" başlığıyla sosyal medyada dolaşımda. 

2. Prof. Dr. Hasan Onat, 1957-2020 arasında yaşamış, ilahiyatçı bir akademisyendir. İslam mezhepleri tarihi araştırmacısıdır.

3.Yazının başlığı da Rahmetli Onat'ın "Özgürlük ve adaletin olmadığı yerde din, çarpıklıklara meşrutiyet kazandırmaktan başka  hiçbir işe yaramıyor." tespitinden esinlenerek konmuştur. 

Alıcısına!

Tercih sizin hakkınızdır. Ama bu tercih isabet etmezse eleştirilmeyi göze almalısınız.

Eleştiri sizin hata ve yanlışla yüzleşmeniz ve hata yapmanızın önüne geçmek için bir fırsattır hatta bir nimettir. Bu fırsat ve nimetten yararlanmaya bakın. Her eleştiri sizi diri ve ayakta tutar ve sizi geliştirir ve de olgunlaştırır. 

Rakiplerinize saygıda kusur etmeyin, kazanmak için her yolu mubah görmeyin, onlara belden aşağı vurmayın, rakiplerinizi düşman bellemeyin ve yok etmeye çalışmayın. Rakibinizin nefesini daima arkanızda hissedin. Rakibinize malzeme vermeyin. 

Unutmayın ki rakipsiz hayat sizi koflaştırır, geriletir, çürütür, içinizi boşaltır. Rakiplerinizi yok ederseniz siz de bir gün yok olursunuz. Rakibiniz sayesinde gelişir, büyürsünüz. Rakibiniz sizi dinç ve zinde tutar. Daha az hata yaparsınız. 

Dünya da bile iki kutup vardır. SSCB'nin dağılmasıyla dünya tek kutuplu olmuştu. Bakıldı ki olmuyor. Rusya'nın tekrar güçlenmesine imkan verildi. Dünya yeniden iki kutuplu oldu.

Yola çıktıklarınıza dikkat edin. Nasıl ki bana arkadaşını söyle, senin kim olduğunu söyleyeyim sözü varsa, kimlerle çalışman seni ele verir. Ekibin iyiyse sen de o iyilerden birisin, değilse sen de onlardan birisin.

Emir eri olmayı hayat felsefesi edinmiş kişilerle yola çıkma. Sorumluluk alacak, yeri geldi mi inisiyatif alacak, yeri geldi mi öneri sunacak ve sana karşı çıkacak ya da aykırı veya farklı düşünecek dost, ekip ve yol arkadaşların olsun. Öyle ekip seç ki senin yüzünü kara çıkarmasın.

İstişareye önem ver. Tek başına karar verme. Aklını kiraya vermemiş, emir eri olmayan, kişiliği oturmuş kişilerle yapılan istişare sana daha az hata yaptırır. Çünkü ortak aklın önünde hiçbir şey duramaz. 

İstişare hem seni yüceltir hem de istişare edilenler kendini değerli hisseder. 

Tüm sorumluluk ve yetkiyi üzerinde toplama. Yetki ve sorumluluğu ekibinin arasında paylaşır. 
Sen sadece hakem rolünü üstlen. Gördüğün yanlışa düdük çal. 

Görev, yetki ve sorumluluğu kötüye kullananları koruma yoluna gitme. Suçluyu korursan korunacak ve acınacak noktaya gelirsin. 

Değerleri kullanma, onları davranışınla göster. Değerleri kullana kullana önce değerleri, sonra kendini değersizleştirirsin. İçi boşaltılmış değerlerin ise hiçbir kıymeti harbiyesi olmaz.

Az konuşun, çok düşünün. 

Öğretmenlerinin İsimlerini Bilmeyen Öğrenciler

2025-2026 öğretim yılının son ayları. Pazartesi 3 ve 4. saat dersine girdiğim 11.sınıf bir metal öğrencisi, salı günü öğretmenler odasında iken yanıma geldi.

"Ramazan Hocam, sizden önceki dersimize giren öğretmenin adı neydi?" dedi. Benden önceki dersin adı neydi dedim. "Bilmiyorum" dedi. Delikanlı, bir yıl boyunca ne ders programı değişti ne de öğretmen. Dersin adını nasıl bilmezsin dedim. "Bilmiyorum" dedi. Sen, daha dersin adını ve ders öğretmeninin adını bilmiyorsun. Gelip bana soruyorsun. Ben ne bileyim mübarek dedim. 

Öyle ya dersi bilmeyen, dersin öğretmeninin adını ne bilsin.
*
Yine öğretmenler odasındayım. 11. sınıf kuaför öğrencilerinden üç tanesi yıl sonuna doğru yanıma geldi. Staj defterini imzalatacaklarmış. Derslerine giren meslek öğretmenlerinin adlarını deftere yazacaklar. Ama öğretmeni bulamamışlar. Adı neydi öğretmenin diyorum. "Bilmiyoruz" dediler. Oğlum, bir yıl boyunca haftada yüz yüze gördüğümüz 10 saatin 7 saatine arka arkaya giren, üstelik meslek öğretmeninizin adını nasıl bilmezsiniz dedim. Üçünün de isimlerini söyleyerek, bak ben size isminizle hitap ediyorum dedim. "Öyle. Biz isim tutmayız aklımızda" dediler. Gidin şuradan. Olur da bu kadar olmaz dedim. Hiç mahcubiyet duymadan çekip gittiler. 
*
İki öğrenci geldi öğretmenler odasına. Bunlar elektrik sınıfından. "İş güvenliği dersine giren hocamızı arıyoruz. Burada mı" dediler. Adı neydi dedim. "Bilmiyoruz" dediler. Hangi bölümün öğretmeni dedim. "Onu da bilmeyiz" dediler. Dersinize giren kadın mı, erkek mi dedim. "Erkek" dediler. En azından derslerine giren öğretmenin erkek olduğunu biliyorlar. Şükürler olsun. Gençler, nasıl biri tarif edin dedim. "Kilolu, göbekli, merdivenlere tutunarak yürüyor, gözlüklü" dediler. Ha siz falan öğretmeni arıyorsunuz. O şimdi yok. Az sonra gelir. Yalnız öğretmenin bu kadar şekil ve şemailini bilinceye kadar branş ve adını öğrenseydiniz daha kolay olurdu dedim. 
*
Bu eğitim ve öğretim sezonunda 7 hafta sonrasında yeni ders programı değişti. İki 11, bir de 10. sınıf verilmiş bana. Bu yeni sınıflara girince nerede kaldınız dedim. Bir sınıfın dışında diğer sınıflar nerede kaldıklarını bilemediler. Ardından en son soruyu yani vurucu ve de öldürücü soruyu sordum. Öğretmeniniz kimdi dedim. 6 hafta boyunca derslerine giren ders öğretmenlerinin adını sınıfta bilen çıkmadı. Kadın mı, erkek mi, onu bari söyleyin dedim. Şükür ki derslerine giren öğretmenlerinin kadın veya erkek olduğunu bilebildiler. 
*
Geçen eğitim ve öğretim yıllarından bana tecrübe oldu, öğrencilerin ders öğretmenlerinin adını bilmemeleri. Bu yıl ikinci haftadan itibaren ders kitaplarını dağıttım. Her öğrenciye, verdiğim kitaplara adınızı soyadınızı yazın. Altına da benim adımı yazın. Bir başka gün bir öğretmen şu dersinize kim geliyor dediğinde, adını bilmiyoruz. Yaşlı, gözlüklü biri derseniz gönül koyarım dedim ve adımı birkaç defa tekrarladım ve kitaba yazdırdım. 

Hasılı, MESEM öğrencilerinin çoğu derslerine giren öğretmenlerinin adını bile bilmiyor. Zamanın ruhu mu böyle, MESEM öğrencileri mi böyle, bilemedim gitti.