3 Mayıs 2026 Pazar

Devamsız Vekillerin Durumu

TBMM'de emekli vekil ve aktif vekillik yapan bir vekilin, "Zihnimde siyaseti bitirdim. 2028'den sonra siyaseti bırakıyorum. Kimse bana bir gün bile siyaset yaptıramaz. Zaten Meclise pek gitmiyorum. Sadece genel başkanımın konuşmasını dinlemek için haftada bir uğruyorum" meyanında bir açıklaması dikkatimi çekti.

Vekilin bu açıklamasını pek yadırgamadım. Çünkü bu ülkede vekil olduğu halde geçmişte hiç Meclise uğramayıp vekilliği devam eden ve özlük haklarını alan vekiller bilirim. Bedrettin Dalan bu vekillerden biri idi.

Baştan söyleyeyim. Amacım siyaset yapmak, birilerine dokundurmak değil. Geçmiş ve şimdi olsun, vekillerin aldığı hem emekli vekil ve aktif vekil maaşında da değilim.

Garibime giden, Meclise uğramadığı halde yaptığı devamsızlıktan dolayı bir vekilin vekilliği niçin düşmez ya da düşürülmez? Yapılan devamsızlıktan dolayı maaşından niçin kesinti yapılmaz ya da maaşı kesilmez? Bir vekil kafasında aktif siyaseti bıraktığından dolayı Meclise uğramaya tenezzül etmediği için hesabına yatan maaşı nasıl içine sinerek harcar?

Vekilin Meclise uğramaması aslî görevini yapmaması anlamına gelir. Vekilin yaptığı bu devamsızlığı lise öğrencisi yapsa, öğrenci devamsızlığını doldurduğu zaman sınıf tekrarına kalır. Tekrarı halinde öğrencinin örgün eğitimle ilişiği kesilir, açık liseye kaydı yapılır.

Kamuda çalışan bir memur ve öğretmen bir mazereti olmadığı halde kesintisiz olarak görevine 10 gün gelmezse müstafi (istifa etmiş) sayılır. Bir yıl içinde kesintili olarak toplam 20 gün devamsızlık yaparsa devlet memurluğundan çıkarılma durumu söz konusu olur.

Özel sektörde çalışanın mazeretsiz devamsızlığında başına neler gelebileceğini zaten söylememe gerek yok.

Elbette vekillik devlet memurluğu değildir. Vekilin esnek çalışma durumu söz konusu olabilir. Mazereti olan, partisi ya da Meclis tarafından TBMM dışında görev verilen vekilin, Meclis çalışmalarına katılmamasına kimsenin bir diyeceği olamaz. Ama hiçbir mazereti olmadığı halde bile isteyerek aslî görevini yapmaya tenezzül etmemesi, buna bir yaptırımın olmaması ve bedel ödenmemesi olacak şey değil.

Burası muz cumhuriyeti olmadığına göre mutlaka vekillerin de çalışma usul ve esasları vardır. Meclise devam etmeyene bir müeyyide vardır. Ya müeyyide uygulanmıyor ya da uygulanan müeyyidenin vekili zor durumda bırakan bir yönü yok.

Siz ne derseniz deyin, vekilin keyfi olarak aslî görevine gitmemesinin makul bir izahı olamaz.

Görevleri arasında hepimizi bağlayan Anayasa çıkarmak, kanun yapmak olan kişilerin her şeyden önce Meclise devam gibi bir zorunluluğu olmalı. Bu yönüyle vekiller vatandaşa ve kamuda çalışanlara örnek olmak zorunda.

İstisnalar kaideyi bozmaz. Görevini hakkıyla yerine getiren vekillere sözümüz olmaz. Ama aslî görevini yapmayanların durumu, imam ve cemaat ilişkisine benzer. 657 sayılı DMK’yi çıkaran imam bunu yaparsa, kamuda çalışan cemaat neler yapmaz. Zira ele veriyorlar telkini, kendileri yutuyor salkımı.

Bir diğer husus, Meclise uğramayan vekilin durumu, işe gitmediği halde maaşını almaya devam eden ve özlük haklarını kullanan bankamatik memurlarına benziyor. 

Yaşlanıyoruz

Nüfus artış hızımız halen eksiye düşmese de sıfıra yakın. Nüfus artığımız binde beş imiş. Bu demektir ki yaşlanıyoruz. Ben de ben yaşlanıyorum sanırdım. Meğer ülke de benimle birlikte yaşlanıyormuş.

Bir zamanlar Avrupa yaşlanıyor, nüfusları yerinde sayıyor, eksiye düşüyor. Bizde genç nüfus fazla diye övünürdük. Bu gidişle nüfus artışında Avrupa gibi olmaya doğru gidiyoruz.

Görünen o ki aile yılı ilan edilmesi, evlenenlere maddi destek verilmesi, doğum izninin 24 haftaya çıkarılması, yeni doğan 1.2.3.çocuklara çocuk yardımı yapılması, anneye süt izni gibi desteklerin verilmesi nüfus artışına artı bir katkı sunmadığı gibi eksiye doğru gidiyoruz.

Sayın Cumhurbaşkanı'nın yıllardır "En az üç çocuk" demesi de pek işe yaramamış. Aslında en az üç çocuk nüfusun kendini yenilemesi ve artı artış için gerekli. Çünkü bir çocuk eksi, iki çocuk anne ve babanın yerine geçeceği için nüfusun yerinde sayması, üç çocuk ise nüfusun artması anlamına gelir.

Türkiye bugünleri hesaba katamamış olmalı ki 80'li yıllarda az çocuk planlaması dillerdeydi. Kenan Evren gittiği yerlerde Erdoğan'ın aksine az çocuk diyordu. 90'lı yıllarda sağlık ocaklarına varıncaya kadar nüfus planlaması çalışması yapılmıştı. O zamanlar aman az çocuk denirdi. Şimdi aman çok çocuk diyoruz. Her konuda olduğu gibi maalesef bu konuda da iyi bir planlama yapamadık.

Gerçi az çocuk yapın diyeni de dinlemedi bu toplum, çok çocuk yapın diyeni de. Adeta kendi bildiğini okuyor bu millet.

Nüfusun eksiye doğru gitmesinin sebep ve nedenleri ve çözüm önerileri üzerinde işin uzmanlarının epey bir kafa yormalarında fayda var.

Gözlemlerime göre nüfus azalmasında;
Evlilik yaşı yeni evlenenlerde 30'a çıktı. 30-35 yaş aralığında evlenenler nasıl çok çocuk doğurup büyütebilsin?

Evlilik çağı geldiği halde evlenmeyip bekar olarak yaşayanlar ve evliliği düşünmeyenler var.
Evlenmek isteyip de düğün masrafından dolayı evlenemeyenler var.

Boşanma oranları öyle böyle değil, baya arttı. Belki de evlenenden çok boşananımız var.

Çalışan anne sayısı geçmişe oranla çok arttı. Çoğu mesleklerde kadın çalışan erkek çalışanı geçti. Çalışan kadınların çoğu ya bir ya da iki çocukla yetiniyor. Çünkü çalışan anne ve babaların korkulu rüyası, çalışırken çocuklarına kim bakacak endişesi. Büyükanneler de olmasa çoğu çalışan anneler çocuk doğurmaya yanaşmaz.

Genç nüfusta önünü görememe ve gelecek endişesi hakim.

Yine genç nüfusta işsizlik oranı daha fazla.

Çoğu daha geç yaşta iş güç sahibi oluyor. İş bulanın çoğunda, aldığı maaşla geçinememe düşüncesi hakim.

2 Mayıs 2026 Cumartesi

Biri Yaya Diğeri Sürücü İki Kadın

Meram Yeniyol'daki lastik fabrikasından dolayı eskilerin Lastik Durağı dedikleri ışıklardan, evime doğru giderken, bir bağırış bir çağırış ve arka arkaya uzun korna sesini duyunca başımı kaldırıp baktım.

Çarşıdan Meram Bağları'na doğru giden ışıklardaydı sorun. Kırmızı ışıkta araçlar durmuş. Arka arkaya uzunca kuyruk oluşmuş.

Bu ışıklarda araçlara kırmızı, yayalara yeşil yanıyorken, duran arabaların aralarından geçmeye çalışan bir kadın güç bela kaldırıma kendini attı.

Kilolu, yürümekte zorlanan bir kadın. Sanırım biraz engeli de var. Nasılsa yeşil yanıyor diye geçmeye kalkmış. Tam yolun ortasına gelince araçlara yeşil yanmış. Korna çalan erkektir dedim. Yanılmışım. Korna çalan da kadın. Arabanın marka ve modelini bilmem. Bildiğim diğer araçlara göre daha uzun ve büyük bir araba.

Yaya olan çalınan korna sesinden iyice bezmiş olmalı ki "Geri zekalı" diye bağırdı tam orta refüje adımını atarken. Eşek gibi siyah arabayı süren kadın sürücü geri kalır mı? O da tam ışıklardan geçerken "Mal" diye bağırdı. Birbirlerine yaptıkları el kol işaretlerini söylememe gerek yok. Maşallah ikisinin de hem dilleri hem de elleri çalışıyor. Arabadaki ilaveten araba sürerken diğeri de kaldırımı arşınlıyordu. 

Kaldırımda yürümeye devam eden söylene söylene yoluna devam etti. Arabadaki ne zaman sakinleşti bilmiyorum. Çünkü jet gibi uçup gitti. Siz nereye yetişmek istediğini bilseniz de ben tecahülüarif sanatının en güzel örneğini sergileyeceğim.

Aslında yazı konusu edinilecek bir durum değil. Çünkü aşağı yukarı kavşaklarda görmeye alışık olduğumuz bizden ve sıradan bir anekdot bu şahit olduğum. 

Bu tür bağırış çağırış, uzun korna ve hakareti yapanların ikisinin de kadın olması dikkatimi çekti. Yaya olan biraz yaşlı. Arabadaki biraz genç. İkisi de tesettürlü. Bundan dolayı bu yazıyı konu edindim. Çünkü genelde cadde, sokak ve kavşaklarda bu tür bağırıp çağıranlar, ağzı efir ve nedir olanlar hele uzun uzun kornaya basanlar genelde erkek olur. Anladım ki kadınlarımız da hakarette erkeği aratmıyor. Bizim erkeklerden ne eksiğimiz var deyip erkeklerle yarışıyorlar. Erkekleşmişler kısaca. 

Toptancı olmayayım. Elbette nazikliğinden ve kibarlığından ödün vermeyen zarif sürücü kadın ve beyefendi erkeklerimizin sayısı az değil ise de bedeviliği bırakmayıp, şehirde aramızda gezenlerin sayısı da maalesef azımsanmayacak kadar var. 

Bu tür kaba saba hareketler kadında da erkekte de görüşe de niyeyse kadınlara yakıştıramıyorum. Kadınların hele ki tesettürlü olanların trafikte daha dikkatli olmaları çok iyi olacak. Çünkü yakışan da bu.