Kimlere Yer Vermeli?

Fî tarihinde bir ilçede görev yaparken bir toplantıda ilçe emniyet amiri ile tanıştım. Şura, bura derken nereli olduğumu sordu. İlçemi söyledim. Şunu, tanın mı, bu bu tanın mı, falan ne yapıyor şeklinde sordu durdu. Her birini tanıdığımı söyledim. Tanıdıklarımın özelliklerini anlattı. Gördüm ki benim ilçemin insanını benden iyi tanıyor. 

Fakat bir gariplik vardı ortada. Çünkü sorduğu isimler pek tekin isimler değildi. Bir tanesi dışında diğer isimlerini söylediği kişilerin hepsi hırsızlıktan sabıkalı idi. Adeta hırsızlığı meslek edinmişler, geçimleri hırsızlık üzerine idi. Emniyet amiri ile bunlar arasında bir irtibat kuramadım. 

Amirim, ilçemde o kadar durmuşsun. Hep vukuatlı kişileri soruyorsun. O ilçede o kadar düzgün insanlar var. Koca ilçede hiç düzgün insanlarla teşriki mesain olmadı mı ki onları sormuyorsun dedim. 

"Düzgün insanları tanımaz olur muyum. Benim işim, ilçede hırsızlık başta olmak üzere vukuatın olmaması. Olan vukuatı da ortaya çıkarmak. Bunlarla irtibatım sayesinde bölgemde tüm vukuatları çözdüm. Hatta bunlara, benim mıntıkamda hırsızlık yapmayacaksınız derdim.  Çevre mıntıkamdan çalarlardı. Benim dönemimde mıntıkamda sıfır vukuat vardı. Hatta bir tanesini anlatayım. Bir defasında gece falanı getirttim karakola. Uykulu uykulu geldi. Amirim, gece gece beni niye getirttin dedi. Koyun çalınmış. Sen mi çaldın dediğimde, ayıp oluyor amirim. Ben araba teybi çalarım. Koyunla işim olmaz. Koyun hırsızlığını falan yapar dedi. Polis gönderip getirttim. Dediği gibi çıktı. Koyunu o çalmış meğer dedi. 

Geleyim sadede. Amirin işi vukuatı önlemek. Olan vukuatı çözmek için de hırsızlığı meslek edinmiş kişilerle iletişim halinde olmak. Bu şekil çalışma, mesleği gereği anlaşılabilir. Önemli olan, kendi tercihimizle yanımızda böyle insanlara yer vermemek. 

Kendi tercihiyle hiç kimse yanında hırsıza yer vermez. Hırsız olmadığı halde sonradan hırsızlığa tevessül eden kişiler çıkabilir. Bu durumda böyle kişileri adalete teslim etmek olması gerekendir. Bu şekilde olursa yanımızda hırsız barınamaz. Kol kırılır, yeni içinde kalır denir, sumen altı edilir, istifa ya da görevden alma ile yetinilir ve hesap sorulmazsa bu durumda bugün biri, yarın öbürü çalma yoluna gidebilir. 

Birlikte çalıştığımız insanlar arasında bir, iki, bilmedin üç hırsızın çıkması anlaşılabilir. Ama görev verdiğimiz insanların büyük çoğunluğu çalma eyleminin içinde olursa burada oturup bir düşünmek lazım. Çünkü böyle bir durum bireysel hırsızlıktan ziyade organize hırsızlığa girer ve hırsızlık çevremizde odak haline gelmiş olur. Öyle ya yanımıza aldığımız kişilerin çoğu çalıp çırpma ve cep doldurma eylemi içerisine girmişse akla başka bir şey gelmez ve işin içinden çıkılmaz. Böylesi durumda toplumun ağzını büzemezsin. Toplum, hiç mi düzgün insanla çalışmıyor sorusunu yöneltir. 

Toplumun ağzını büzmek için yanımızda yer vermek isteyeceğimiz yol arkadaşlarımızı seçmede bir arkeolog titizliğini göstermemizde fayda vardır. İyice pişmemiş, dürüstlüğü test edilmemiş, zaafları olan, bir de hepsini sadece kendi düşüncemizde olanlara yer vermemek lazım. Hepsi kişiliği oturmuş, işinin ehli kişiler olmalı. Hepsini kendi içinde denetleyecek bir mekanizma kurmalı. En ufak bir ihmal, suiistimal ve zayıflık gösteren ve paraya tamah gösteren olursa kapının önüne koymalı. 

Kısaca, bir kurum, kuruluş ve devlet içinde çalışanlar aynı düşüncede olmamalı. Her bir kurum ve yerde hatta devletin en üst tepesinde dahi Türkiye'nin mozaiği olan farklı düşüncede olan insanlar yer almalı. Hem birbirini denetlesin hem de karşı görüşteki insanlara malzeme vermeyelim düşüncesi otursun. Hangi zihniyette olursa olsunlar hepsinin ortak noktası kurumu en üst seviyeye çıkarmak olmalı. 

Böyle olursa hiçbir kurum laçkalaşmaz. Herkes görevini yapar. Kurumun işleyişini ve farklı düşüncedeki insanların uyumunu gören, "Bakın ülkenin her renginden insan var. Burada torpil işlemiyor. Kim hakkını verirse burada çalışabiliyor" der. İş arayan, yükselmek isteyenlere moral ve motive olur, ülkesine ve devletine küsmez. 

Böyle değil de her bir yeri aynı düşüncedeki insanları doldurursak orada laçkalık ve laubalilik olur, işler aksar, suiistimaller olur. Ellerine imkan geçse o kurumu hatta ülkeyi satarlar. 

Unutmayalım. Bir yerde farklı düşüncede insanlar çalışırsa orada iç denetim olur, dış denetimle de takibi yapılır. Kurumlarda bozulma, kokma, çürüme ve yıpranma olmaz. 

Yeter ki farklı mozaikte olan insanlarımıza güvenelim, onlara hak ettikleri her yerde görev verelim. İşleyen bir sistem kuralım. Görev alan herkes makinenin dişlileri gibi işini yapsın. Biz, işleyen sistemi takip ve kontrol edelim. Aksayan yerlere tedbir alalım. Tüm bunları yaparken şeffaf olalım. Hesap soralım, hesap verelim. O zaman görün bakalım, bizi kim tutar?

Yediği Kaba Pisleyenler

Fon vurgununda ismi açıklanmayanlar içerisinde kimler var? Kamuoyu bunların isimlerini dört gözle bekliyor.

İsmi deşifre olan ve tutuklanan isimlere ve deruhte ettikleri görev ve statülerine bakınca, devletin üst tarafında kümelenmiş bazı zevatın milletin parasına çöktükleri anlaşılmaktadır.

Kimler yok ki...

Kimi, üst düzey bürokraside görev yapıyor,

Kimi, siyaset yoluyla üst kademede yer alıyor,

Kimine, fon ve borsayı takip etmek, manipülasyonu önlemek ve gereğini yerine getirme görevi verilmiş,

Kimi de iktidara yakın durup arayı iyi tutan ve iktidarla teşriki mesaisi olanlar...

Etkili, yetkili ve de sorumlu kişilerin ya kendisi ya çocuğu ya da adına iş yapan üçüncü şahısların olduğu da belirtiliyor. İsimler tek tek açıklanınca işin vahameti daha iyi anlaşılacak.

Görünen o ki hükümetin amma ehliyet ve liyakatine amma sadakatine güvenerek devletin üst kademesinde görev verdiği kişiler, kendilerini atayan iradenin iyi niyetini suiistimal ederek tevdi edilen emanete ihanet etmişler. Görevlerini yapmadıkları gibi suça bulaşmışlar, ganimet paylaşır gibi milletin parasına çökmüşler.

Yedikleri önlerinde, yemedikleri arkasında olan bu kişilerin yaptığına, halk arasında yediği kaba pislemek denir. Evet, bunlar tam anlamıyla yediği kaba pisleyenlerdir.

Ne alaka demeyin. Çünkü devlet bunlara üst düzey görev vererek iltifat etmiş; belki de görevlerinin yanında değişik kurullarda da yer açarak birkaç yerden maaş alma imkanı sunmuş, kesenin ağzını açmıştır. "Paraya tamah etmesinler, yeter ki görevlerini yapsınlar" denmiştir. Bunlar ise bırakın görev yapmayı, bu üst düzey görevlere atanma kerametini kendilerinden menkul bilmişler. "Var bizde bir keramet ve yetenek, zira biz bulunmaz Hint kumaşıyız" deyip şımarmışlar da şımarmışlar. Atayan iradeye ihanet etmeyi kendilerine vazife edinmişler.

Herkes yaptıklarıyla kendi çiğliğini ve kalitesini ortaya koyar. Özellikle makam, mevki, şöhret ve para insanın en iyi test edildiği yerlerdir. Bunlar aldıkları görevin altında kalmış ve kaybolmuş kişilerdir. Daha önce denenmemiş bu dürüstler, "İnsanoğlunun bir vadi dolusu altını olsa ikinci vadiyi ister; bunların gözünü ancak toprak doyurur" sözünün tam da muhataplarıdır.

Yaptıkları tek kelimeyle ayıptır. Ayıptan da öte hainliktir. Bir hayvan bile yediği çanağa pislemez, efendisine vefasını gösterir. Bunlar ise kendilerine güvenen iradenin önlerine koyduğu kaba pislemekten hiç içtinap etmemişler. Makam, mevki, şöhret ve para bunları insanlıktan çıkarmış. Nasılsa "bize güveniyor, bizden iyisini mi bulacak?" deyip önce tepinmişler; karınlarını ve gözlerini tıka basa doldurduktan sonra yedikleri kaba bir güzel pislemişler.

Bunların insanlıktan zerre nasipleri olsa, kendilerini buraya layık gören iradeye ihanet etmeyi akıllarının ucundan geçirmezlerdi.

Hasılı, kendilerine altın tepsi üzerinde sunulan nimeti tepen bu tiplere ne kadar kızsak yeridir. Meğer ne nankörlermiş desek, az bile söylemiş oluruz. Kendileri bilir ama ben olsam, beni kimseye nasip olmayan makamlara getiren, buralar için referans olan kişiler hatırına, yapmak istediğim haltlardan vazgeçerim. "Onların yüzüne bakamam" derim. İçimdeki kötülüğü bastırıp içimde tutarım.

Ya bu kötülük benimle beraber giderdi ya da bu haltı işleyeceksem, işlemeye karar verdiğim anda deruhte ettiğim görev ve makamdan istifa eder, yemeye karar verdiğim haltı yerdim. Para değil mi beni mutlu eden? Nasılsa para için yaşıyorum. Param gani olduktan sonra makam, mevki de neymiş! Yer, içer, hayatımı yaşarım. Vurgunun hepsini yiyemesem de çocuklarıma miras bırakırdım. Onlar ardımdan "Bırakıp giden nurlar içinde yatsın" diye dua eder dururdu. Milletin nefretini kazansam da çocuklarımın duası bana yeterdi.

Şunu da söylemeden edemeyeceğim: Basının yazıp çizdiğine göre bu fon vurgunu göstere göstere gelmiş. Sağır sultan bile duymuş fondaki manipülasyonu. Öyle anlaşılıyor ki çalanların çoğu içeriden ya da musluğa yakın olanlardan olunca bir şekilde örtbas edilmiş. Öyle ya hırsız içeriden olunca kilit tutar mı?

Şunu da söyleyeyim: Devletin üst tabakasına getirilecek kişileri; pişmiş, kendini ispatlamış ve denenmiş dürüstlerden seçmek lazım. Sonra ne kadar dürüst olursa olsun tedbiri elden bırakmamak lazımmış. Bu da kulağımıza küpe olsun.

Gitti Güzelim 1 Lira

Evden markete gidiyorum. Karşı caddeye geçerken gidişli gelişli yolun ortasında bu 1 lira gözüme ilişti. Gelen araba da olmadığına göre eğilip şu parayı alayım dedim. Uğraş didin. Alamadım. Ayağımın kuvvetiyle yerinden oynatmaya çalıştım. Bana mısın demedi. Çünkü yama yapılmış asfalt kurumadan atılmış ya da düşmüş olmalı ki üzerinden arabaların geçmesiyle birlikte bu milli paramız 1 lira asfalta yapışmış. Asfalttan bir parça olmuş.

Kenar köşeden sivri bir şey bulup yapışmış yerden parayı çıkarayım dedim. Karşımdan araba gelmesiyle bundan da vazgeçtim. İyi ki vazgeçtim. Çünkü kaptan şoför, yere yapışmış bu 1 TL'yi çıkarmaya çalıştığımı görünce, belki de bu adam 1 liraya kadar düşmüş. Yaramaz adam. Şuna vurayım da hem kendi kurtulsun hem de ülke kurtulsun, bu da ülkeme benim bir hayrım olsun diyerek gelip çarpabilirdi.

Canımı kurtardım diye sevinirken düşen parayı alamadığıma üzülmedim değil. Zira kısa günü kârı idi benim için. 1 lira değil mi? Üzüldüğüne bak, bu parayla ne alabilirsin diyebilirsiniz. Bir değeri kalmasa da küçüğe burun büken büyüğü bulamaz. Böyle böyle damlaya damlaya göl olacaktı benim için.

Bu parayla ne hayaller kurmuştum halbuki:

Alıp kayınpederin kızına verebilirdim. O da evde tuttuğu yardım kutusunun içine atacaktı. 

Milli paramız ve milli servet olan bu parayı asfalttan bir parça olmaktan kurtaracaktım. Yeniden piyasaya dönüşünü sağlayacaktım. 

Cansız bir metal parçası olsa da saniyede bir gelen her arabanın tekerininin bu parayı çiğnediğini düşünün. Yazık. Büyük çile bu para için. 

Bunu da geçtim. Değeri yok diye atıldığı için bu paranın kendini değersiz hissetmesi ölümlerden beterdir. Çünkü kendini değersiz hisseden insanlara empati yapmak suretiyle ne çektiklerini hissedebiliyorum.

Marketten alışveriş yapınca, bu parayla, aldığımı daha içine koymadan yırtılan poşetlerden bir tane alabilirdim. Poşet de bedavaya gelirdi.

Üzerine bir 14 lira daha ekleyip Kafemlerde bir bardak çay içebilirdim.

Bir ekmek aldığımda, cebimden 15 çıkarıp üzerine bu 1 lirayı verebilirdim. Böylece 20 verip üzerine 4 lira bundan bozuk para verildiği zaman cebimde bozuk para taşımamış olacaktım. Yürürken birbirine değerek ses yapmayacaktı. Aynı zamanda bozuk paralar cebimi delmeyecekti.

Her neyse olan oldu. Önüme bakacağım artık. Yalnız günlük uğrak yolum olan bu asfalttan her geçmişimde, bu paranın yerinde durup durmadığına ve onca araba üzerinden geçmesine rağmen paranın yıpranıp yıpranmadığına bakacağım. Eğer para yıpranmazsa, bu paranın da bir değeri kalmadığına göre bakarsınız ileride bu bozuk paralarla asfalt yapılabilir. Belki de yapılan asfaltın üzerine yapıştırılacak asfaltın daha da uzun yıllar hizmet vermesi sağlanabilir. Böylece birkaç yılda bir asfalt yenileme derdimiz kalmayabilir. Bakarsınız, bu bozuk paralarla yapılacak asfalt asfaltta daha ucuza gelebilir.

Bu bir lirayla mı asfalt yapacaksın demeyin. Sağda, solda, okulda, merdivenlerde, bahçede, çarşı, pazarda bu şekil atılmış o kadar bozuk para var ki topla topla bitmez. Gelin, bu paraları ya tedavülden kaldıralım ya da faydalı bir şeylere dönüştürelim.