Suriyeli Gözüyle Devletsiz Kalmak

2016-2021 yılları arasında kiracı olarak bir villaya taşınmıştım. Aynı sitenin içinde beş yıl boyunca komşuluk yaptığımız, gidip geldiğimiz iki Suriyeli kardeş vardı. "Bir Taşınma Hikayesi" başlıklı yazımda bu iki kardeşten bahsedeceğim demiştim.

İki kardeş aynı villada kalıyordu. İkisi de evli idi. Sanırım bacanak idiler aynı zamanda. Villanın bir katında biri, diğerinde öbürü oturuyordu. Villanın giriş katında büyükçe bir salon, wc ve mutfak vardı. Giriş katı ortak kullanıyorlardı zannedersem. 

Bu iki kardeş, iç karışılık dolayısıyla Suriye'den Konya'ya göç etmiş, binlerce Suriyeliden ikisi idi. 

Babaları doktormuş. Ayrılmasına izin vermemiş Beşşar Esad. Babalarını bırakarak Şam'dan Konya'ya gelmişler. 

Her iki kardeş de ilahiyat fakültesinde Arapça derslerine giriyordu o zaman. Bir tanesi güzel Türkçe konuşurken, abisi, konuştuğumuzu anlar fakat Türkçe cevap veremezdi. Kardeşi yokken bizimle bir konuyu konuşması gerektiğinde tercümanlık yapsın diye küçük çocuğunu yanında getirir, o şekilde anlaşırdık. 

Pandemi döneminde dükkan açmak için çalışanlarına izin almaları gerekiyormuş. Bunun için resmi makamlara dilekçe ve bazı evrakı sunmaları gerekiyormuş. Türkçe konuşan kardeşi aradı, hocam yazıcı var mı diye. Var dedim. Abim, yarın gelse de yazıcıdan çıktı alabilir misin dedi. Yarın değil, şimdi gelsin, yardımcı olayım dedi. Akşam 23.00 suları idi. Oğluyla beraber geldi Türkçe konuşamayan. Rahatsız ettiğine dair birkaç defa özür diledi oğlu aracılığıyla. Problem yok, sıkıntı etme dedim ise de rahatsızlık verdiğine dair mahcubiyet yüzünden okunuyordu. Flaştan evrakları açıp dilekçe ve evrakı düzenledim. Kaç nüsha istedi ise çıktı alıp verdim. Borcunu sordu. Para vermek için israr etti. Borcunuz yok. Bunun lafı olmaz dedim. Giderken tekrar özür dileyince, oğluna, şu babana söyle bir defa daha özür dilerse problem olduğunu ve rahatsız ettiğini söyleyeceğim dedim. Elini göğsüne götürerek yarım Türkçesi ile tamam, teşekkür ederim deyip ayrılmıştı.

Bu iki kardeşin, çocuklarının ve TEOG sonucuna göre yeğenlerinin okullara yerleşmesinde ne zaman bir teşriki mesaim ve katkım olsa nezaketlerine ve efendiliklerine hayran kaldığımı ve takdir ettiğimi belirtmeliyim. 

Bu iki genç Şamlı Suriyeli ile birkaç yıl komşuluk yaptık. Konuşmaları, hal ve tavırları çok efendice idi. 

Yolda beni gördükleri zaman dururlar, gideceğim yere kadar götürürlerdi.

Evlerine misafir olduk, evimize misafir geldiler.

Kestiğim kurban etinden pay verdim. Kabul etmediler. 

Bir süre sonra Türk vatandaşlığına geçtiler. Vatandaşlığa geçtikten sonra Şam usulü tatlı dükkanı açtılar. 

İlahiyatta öğretim üyeliği görevini niye bıraktınız dediğimde, "Daha önce yabancı statüsünde sözleşmeli olarak derslere girdik. Ne zaman ki Türk vatandaşı olunca, fakülte," Siz artık derslere giremezsiniz. Türk vatandaşı oldunuz. Burada ders okutmak için Ales'e girmeniz gerekir" demiş. "Ales de bize göre değil" deyip tatlı dükkanı açtılar. 

Çarşıdan geçerken beni gördükleri zaman dükkandan çıkıp dükkanlarına oturttular, tatlı ikram ettiler. Sattıkları tatlıları da birinci sınıf. Bizimki gibi şerbetli değil. Tatlının her bir tarafı Antep fıstığı ile dolu. Elini batırmadan, eline çatal almadan çerez yer gibi yiyorsun. 

Kısa zamanda önce birine ev alıp eşyasını taşıdılar, sonra diğeri de aldı, villadan taşındılar.

Bir defasında Meram Bağlarında piknik yapacaklarmış, karşı komşuyla beni de çağırdılar. Piknik sonrası çay içmeye gelelim dedik. 

Yanlarına vardığımızda, pişirdikleri etten bir parça tadımlık aldık. Çayımızı içmeye başladık. Piknik için seçtikleri yer ücra bir yerdi. Hafif karanlıktı. 10-15 kişi varlardı. Tanıştırdılar. Hepsi Suriyeli idi. Hepsinin işi vardı. İçlerinde toptancılık yapan bile vardı. İmkan yönünden gördüğümüz Suriyelilerden daha iyi durumdaydılar. 

Çaylarımızı içip muhabbetimizi yaptık. Kalkmadan önce bizi pikniğe davet eden iki kardeş ayağa kalktı. Üç dört tane çocuğu da yanlarına aldılar. Ellerine birer poşet alıp bir güzel mıntıka temizliği yaptılar. Bu yönlerini de takdir ettim. 

Sonrasında iadesi ziyaret yaptık komşuyla birlikte. Yanlarında dedeleri de vardı. Komşu sordu. "Suriye'nin bugün bu duruma geleceğini yani iç karışıklığa sürükleneceğini bilseydiniz nasıl davranırdınız" dedi. "İlk başlarda demokratik hak olarak meydanlara çıktık. Elimizde hiçbir şey yoktu. Şiddete başvurmadık. Ne zamanki üzerimize uçakla bombalar atılmaya başlanınca neye uğradığımızı şaşırdık. Kendimizi burada bulduk. Sonucun böyle olacağını bilseydik bu yola kalkışmazdık" dedi. Bombayı kim attı dediğimizde bilmiyoruz dediler. 

Yine komşu, "İleride Suriye'ye dönmek ister misiniz" diye sordu. "Suriye şimdiden üçe bölünmüş durumda. Bir kısmında ABD var bir kısmında Rusya var bir kısmında da Türkiye var. Bu durumda nasıl gideriz" dedi. (Bu konuşmayı yaptığımız zaman Suriye'de şimdiki yönetim yoktu. ABD ve Rusya'nın işgali söz konusuydu. PYD ile mücadele için Türkiye'nin Suriye'ye operasyon yaptığı yıllardı.) 

Bu konuşmada en dikkatimi çeken "Bu duruma geleceğimizi bilseydik demokratik tepkimizi göstermek için meydanlara çıkmazdık" cümlesi idi. 

Öyle ya bunun sonucunda ülkeyi terk edip göçmen durumuna düşmek varsa demokratik haklar yerine, mevcut durumu kabullenirlerdi. Çünkü en kötü ülke devletsiz ülkedir. En kötü devlet yönetimi devletsiz olmaktan iyidir. 

Bu durumu Iraklılar, Libyalılar da çok iyi bilir. 

Çıkardığım sonuç, en kötü devlet yönetimi bile devletsiz olmaktan iyidir. 

FB'ye Yazık Ediliyor

Futbol hakkında zaman zaman kalem oynatsam da hiçbir takımın fanatiği değilim. Benim spora ilgim yediden yetmişe bu ülkenin çoğunda olan futbol kadardır.

Hafta sonları geldiğinde şampiyonluğa oynayan kulüplerin skorlarına bakarım. Konyaspor, GS ve FB'nin sonuçlarını merak ederim. Ayrıca maça gitmem, TV'de bu takımların maçlarını da izlemem. GS, FB'nin Avrupa maçlarını fırsat bulursam izlerim. Bir de Milli Takımın maçlarına bakarım.

Zaman zaman kısa videolara bakarken önüme gelen FB ve GS takımlarına alt yorumcu analizlerini izlerim. 

Bazen futboldan koparım. Sadece sezon sonu şampiyon olan, Super Ligden düşen ve Super Lige çıkan takımları merak ederim.

Küçüklüğümde FB'li idim. Mahalle arası maçlar yaparken kendi aramızda her birimize futbolcu isimlerini verirdik. Bana da Engin demişlerdi.

Bir gün benden iki yaş büyük amca oğlum, "Takım değiştiriyoruz. Bundan sonra GS'li olacağız" dedi. Türklerin Müslüman oluşu gibi mahalledeki çoğumuz topluca GS'li olduk. Niye GS'li olduk, o yıl GS şampiyon oldu da amca oğlum takım mı değiştirdi? Bunun sebebini de bilmiyorum.

Kendi aramızda maç yaparken çoğu akran yeni takımımız GS'li futbolculardan isim seçti. Benimki yine Engin olarak kaldı. Yanlış hatırlamıyorsam, FB'de oynayan Engin de GS'li futbolcu olmuştu. 

Hem GS hem de FB tıpkı BJK ve Trabzonspor gibi köklü kulüp. Şampiyonluklar bu kulüplerde daha fazla. Bu dört kulübün Türkiye'nin her bir tarafından taraftarı var. Bu dört kulüp rekabette olmazsa olmaz kulüplerdir. 

Takım olarak GS'yi tutsam da ülke futbolunun gelişmesi bakımından iyi oynayanın şampiyon olmasını isterim. Aralarında rekabet olsun isterim. Ülke şampiyonluğunun yanında kulüplerimizin Avrupa arenasında başarılı olmasını isterim. 

Kulüplerimizin alt yapıya önem vermesini, olur olmaz yabancı futbolcu transfer etmemesini, ülke parasının yabancılara gitmemesini isterim. Alt yapıya ne kadar önem verilirse Milli Takıma daha fazla futbolcu seçeneği söz konusu olacak. Bu ülke de yabancı futbolcuya cennet olmayacak. Yabancı futbolcu alınacaksa da gelecek vadeden, giderken kulüplerine para kazandıran olmasını isterim. Ahı gitmiş, vahi kalmış, elde kalacak futbolcu transferlerinin yapılmamasını isterim. 

Bu ülkeye esas başarı getirecek olan alt yapıdan yetişen futbolculardır. Bunun örneği de 2000'li yılda UEFA ve Super Kupayı müzesine götüren GS'dir. GS'yi başarıya götüren de üç dört yabancı dışında alt yapıdan yetişen futbolculardı. 

Belki güleceksiniz belki çok saçma bulacaksınız ama FB deyince isminden hareketle Fener Rum Patrikhanesi, GS deyince Fransızların açtığı Galatasaray Lisesi aklıma geliyor. Kısaca iki isim de bana bu çağrışımları yapıyor. 

Buna rağmen önce FB'li sonra da GS'li oldum. Ne Fenerbahçe Rum Patrikhanesi'nin ne de GS Fransızların. Her ikisi de bu ülkenin takımı. Zaman zaman GS'nin ismi FETÖ ile anılsa da bunun da GS'ye haksız bir itham olduğunu düşünürüm. 

Yazıya koyduğum başlığa bakarsanız, bu yazı FB yazısı olacaktı. Bir girdim, çıkamadım gördüğünüz gibi. Malumunuz FB ligin sonuncusu ve düştü gözüyle bakılan Fatih Karagümrükspora 2-0 yenildi. Bu sonuçla sezonun ilk yenilgisini aldı ve şampiyonluk adaylığında en büyük yarayı aldı. 

Bir GS'li olarak FB'nin şampiyon olmasını istemem. Yenilmesi açıkçası sevindirdi. Aynı duygular FB'liler de de vardır. Sevinmenin ardından üzüldüm. Şampiyonluğa oynayan bir kulüp bu sonucu almamalıydı. Meydanın GS'ye bırakılması, futbolda rekabetin zayıflaması demektir. Takımlar öyle iyi olmalı ki bir seyir zevki olan futbolumuz gelişsin. Rekabet ortamı kalkarsa takımlarımız annelerinin liginde birbirlerine horozlanırlar dururlar.

Geleyim FB'ye. FB'ye yazık ediliyor. Bu takıma en büyük zararı da FB'ye başkan olanlar veriyor. Hem Aziz Yıldırım hem Ali Koç bu kulübü kendi çiftlikleri gibi yönetti. Saran biraz farklı diye düşündüm. Görünen o ki bu da selefi olan kişileri aratmayacak.

FB'nin yönetim sorunu var. FB zenginler kulübü. Parası olan bu kulübe başkan yapılıyor. Parayı veren de takım kuruyorum diye parayı har vurup harman savuruyor. Geldiler mi, gitmeyi de bilmiyorlar. Tıpkı bizim siyasi liderlerimiz gibi. Bu kulüp GS gibi ekiple yönetilmiyor, adeta tek kişiden oluşan bir yönetim görüntüsü var. Parayı veren bu kulüpte düdüğü çalıyor.

FB'liler başarılı olmak istiyorlarsa ilk önce bu tek kişi yönetiminden kurtulmalı. Takımı ekibe havale etmeli. Bu takım zenginlerin oyuncağı olmamalı. Kulüp iş bilen ehil insanlara teslim edilmeli. 

Bildiğim kadarıyla FB'nin para sorunu yok. Yönetim sorunu var. FB kulübü üyeleri ilk önce zengin başkan klasiğine neşter vurmalı. Kulübü ortak akıl yönetmeli. Bir futbol politikası olmalı. Her sene futbolcu ve teknik direktör değiştirmekten vazgeçmeli. 

Bir de her başarısızlığa kulp bulmaktan, mazeret ve gerekçe üretmekten bu kulüp sevenleri vazgeçmeli. Başarısızlığa kılıf bulmaktan uzaklaşmalılar. GS ile rekabet etmeleri güzel ama GS ile yatıp kalkmaktan da vazgeçmeliler. Fazla haset iyi değildir ancak kendisine zarar verir. 

Eğer dediğim yapılmazsa FB kolay kolay belini doğrultamaz. Bu günleri mumla arar. Bu da hem FB'ye hem de ülke futboluna zarardan başka bir şey değildir. 

Fıtrat Hadisi

Buhari, Ebu Davut ve Tirmizi'de geçen, "Her doğan fıtrat üzere doğar. Sonra anne babası onu Yahudi, Hristiyan veya Mecusi yapar" hadisi meşhurdur.

Bazıları bu hadisteki fıtrat kelimesinin başına "İslam fıtratı" eklese de hadisin orijinal metninde İslam yoktur.

Bazıları "Müslüman" doğar şeklinde fıtrata Müslüman anlamı verse de yine fıtrat kelimesinden Müslüman anlamı çıkmaz.

Önce fıtrat nedir TDK'ye bir bakalım. 

1. "Bir kimsede doğuştan bulunan vücut ve ruh özelliklerinin tümü; tıynet, cibilliyet".

2. "Bir şeyin yaratılırken kazanmış olduğu özellikler bakımından durumu; hilkat".

Görüleceği üzere TDK iki tanımda da fıtrata İslam/Müslüman anlamı vermemiş.

Fıtrata, doğuştan gelen yetenek, her insana doğarken verilen meleke, inanma ve Allah'ı bulma yetisi, bozulmamış hal, orijinallik, safilik gibi anlamlar da verilebilir.

Fıtrata dair bu anlamlara yer verdikten sonra hadisin ikinci cümlesi olan, "Sonra anne babası onu Yahudi, Hristiyan veya Mecusi yapar" kısmına gelelim.

Bu kısmı, çocuğun bir inanca ve düşünce yapısına sahip olmasında; anne baba, çevre, toplum, arkadaş çevresi, eğitim gibi faktörlerin etkili olduğu şeklinde anlıyorum.

Kişi, toplumun içinde hiç bozulmadan ya da hiçbir şeyden etkilenmeden büyüse, yani kendi başına kalsa doğuştan gelen bu yeteneği sayesinde deneme yanılma yoluyla inancını bulur, tıpkı Hz İbrahim'in yıldız, ay ve güneşi bir anlığına Rab edindikten sonra gerçek Rabbini bulduğu gibi.

Katılır veya katılmasınız, bu hadisle ilgili bir yöne daha değineceğim. Hadise göre çocuğu anne babası, Yahudi, Hristiyan veya Mecusi yapar kısmı dikkatimi çekti. Bu kısımdan kişilerin inancında Allah'ın verdiği akıldan ziyade çevrenin etkili olduğu, kişilerin inancında, bulunduğu toplumun çok önemli olduğu anlaşılır.

Ülkelere göre dinlere baktığımız zaman o ülkede baskın din hangisi ise o ülkenin yurttaşlarının o dinde yoğunlaştığı görülecektir. Dinler ister evrensel ister mahalli ya da ister ilahi ister insani olsun her din belli bölgelerde taraftar bulmuş. Öyle zannediyorum insanlar yaşadığı ülkenin din rengi ne ise o renge bürünmüş. Girilen din de sorgulanmaz. 

Yine kahir ekseriyetinin araştırarak, aklını kullanarak, sorgulayarak bir dine girmediği anlaşılır. Mesela Türkiye'nin kahir ekseriyeti Müslümandır. Biz Türkiye'de doğup büyüyen değil de Hindistan'da doğup büyüseydik, büyük ihtimalle ya Hindu ya Sih ya Budist da Müslüman olacaktık. Çin'de doğup büyüseydik Konfüçyanizm, Budizm ya da Taoizm dininden olacaktık. En azından kahir ekseriyetimiz böyle olacaktı. Pek azımız araştırarak bir dine müntesip olacaktı. Yine Anadolu'ya Türkler gelip buranın baskın unsuru olmasaydı, belki de Hristiyan olacaktık. Eğer böyleyse, dinlerin evrensel olsa bile yerel olduğu, toplumun baskın unsurlarından etkilendiği anlamına gelir diye düşünüyorum. 

Bir Ramazan Panosunun Düşündürdükleri

Ramazan etkinlikleri genelgesi çerçevesinde bir okulun koridorundaki panoya hazırlanmış bir pano örneğini fotoğrafladım.

Öncelikle panoyu hazırlayanı tebrik ediyorum. Çünkü bir emek var. Görsel yönü de güzel. Ramazan ayına uygun yapılacaklar da bir güzel sıralanmış. Panonun hazırlanışında estetik ve güzellikten ödün verilmemiş. Sanatını adeta ilmek ilmek işlemiş. Sahurla özdeşleşen Ramazan davuluna bile görselde yer verilmiş.

Fotoğraf karesinde yer alan yazılar küçük göründüğü için panodaki yazılara da yer vermek istiyorum. 

Ortaya, hoş geldin ramazan yazısı yazıldıktan sonra panonun her iki tarafında birer dörtlüğe yer verilmiş:

Bu aya hürmet gerek

Nimete şükür gerek

Mübarek ramazanda

Hakk'a ibadet gerek

Göz aydın hepimize 

Mübarek günler bize

On bir ayın sultanı 

Hoş geldin evimize 

Şiirlerin arasına da ramazanda yapılacaklara yer verilmiş: "Her gün bir iyilik yapmak, teravih namazı kılmak, Kur'an'ı Kerim okumak, sadaka vermek, sahur yapmak, cemaatle namaz kılmak, bol bol zikir çekmek, yardım kampanyalarına katılmak, büyüklerimize yardım etmek, iyilikleri devamlı hale getirmek". 

Panoya dair takdir ve içeriğine dair bilgiler verdikten sonra bu ramazan etkinliğine daha doğrusu bu panonun içeriğine dair birkaç kelam etmek isterim.

Ramazanda yapılacaklar listesine tekrar göz atıyorum. Dar ve geniş anlamda ibadete yer verilmiş. Sahur yapmaya bile yer verilmiş ama oruç tutmaya yer verilmemiş. Halbuki ramazan demek oruç tutmaktır. Ramazan etkinliği demek orucu merkeze almaktır. Sünnet olan teravihe, kalkılmasa oruca halel getirmeyen sahura yer verilmiş. Nedense oruç unutulmuş. Belki de sahur yapmak nasılsa oruç tutmak anlamına gelir diye düşünülmüş olmalı. Bir diğer husus, ramazanda yapılacaklar listesinde; zikir çekmek, teravihe gitmek, sahur yapmak, Kur'an okumak gibi her şey düşünülmüş. İyi, güzel. Yalnız tüm bu yapılacakların arasında çalışmak, üretmek, işimizi ihmal etmemek, işimizi düzgün yapmak, oruç tutarken işimizi de yerine getirmek, aksatmamak gibi hususlara yer verilmemiş. Elbette oruç tutan için sair zamanlardaki verim ve tempoyu görmek mümkün değil. En azından elden geldiği ve vücut el verdiği müddetçe işimize kendimizi vermek gerekir denebilirdi. 

En azından okul panosunda derslere çalışmak, okula devam etmek, dersleri dinlemek, kitap okumak denebilirdi. 

Kısaca, ibadeti hayatın merkezine alarak hayatın diğer alanlarını geri plana itmemek gerekir diye düşünüyorum. Hem dünya hem de ahiret işlerini dengede götürmek, birini yaparken diğerini ihmal etmemek lazım. Hele üretim asla geri planda kalmamalı. 

ABD ve İsrail'in Acziyeti

Trump, "Savaş büyük ölçüde bitti. İran'a büyük zarar verdik" açıklaması yaptı. 

Bu demektir ki savaşın son demleri. 

Yine bu demektir ki ABD ve İsrail'in İran'a başlattığı 12 gün savaşının ardından aynı ikilinin tekrar başlattığı savaşın 10. gününde yaptığı bu açıklamayla Trump havlu atmış görünüyor.

Çünkü ne 12 gün ne de 10. gününde İran'ı dize getirmiş durumdalar. İran yakılıp yıkılsa da yönetimiyle dimdik ayakta. Ne yönetim değişti ne de ülkede iç karışıklık çıktı.

Bakmayın Trump'ın zafer naraları attığına. İran'a verdikleri zarar İran'ın sakalını kesmekten ibaret.

Bu ikilinin hesapları tutmadı. Ne İran halkını yönetime ayaklandırabildiler ne körfez ülkelerini savaşa dahil edebildiler ne kendileri adına kara savaşı yapacak figüran bulabildiler.

Bir enkaz bırakarak arkalarına bakmadan çekip gidecekler. 

Bu gidişle cesaret edip üçüncü defa İran'a saldırı akıllarını ucundan geçmeyecek. Rezil olduklarıyla kalacaklar. Oturup biz bu haltı niye yedik deyip duracaklar.

Bir defa savaş orantısızdı. ABD ve İsrail son silah teknolojisine sahip olmasına rağmen yıllardır ambargo altındaki İran'ı dize getiremedi. Üstelik İngiltere ve Fransa başta olmak üzere adeta bütün NATO arkasındaydı bu ikilinin. Buna rağmen başarılı olamadılar. 

Trump ve İsrail'in üstünlüğüne rağmen bu savaşta başarılı olamaması, bir anekdotu aklıma getirdi. 

Üniversitede okurken Merkez PTT'nin arkasında bulunan Ulusan İşhanı'nın içinde, Karadenizler Çay Ocağı isminde bir çay ocağı vardı. Buranın müşterileri genelde üniversite öğrencisiydi. Buraya gelenler satranç oynar, çayını içer, gazetesini okurdu. 

Beni kendine rakip gören biri vardı. Beni yenmek için karşıma çıkar, her defasında yenilirdi. Bana yenilmeyi bir türlü hazmedemezdi. Oyun bittikten ve ben gittikten sonra "Ben bunun oyununa değil, çenesine yeniliyorum" dermiş. 

Yenildikçe, yenilen güreşe doymaz misali beni yenmek için benimle oynamaya can atardı. Yine bir gün teklif etti. Oynamaya başladık. Oyunda benim sadece bir filim kaldı. Onunsa aşağı yukarı tüm taşları duruyordu. Normalde taşım azalınca, oyun senin der, oyunu bırakırım. Bu defa demedim. O benim filimi yemek için uğraştı durdu. Ben de kaçtım. Tam pat pozisyonuna gelince, yemesi için fili önüne koydum. Epey bir düşündükten sonra "yerim" dedi. Fili yedi. Pat dedim. Oyun pat olmasına rağmen hiç konuşmadan satranç tahtasından başını kaldırmadan bir 15 dakika düşündü. 

Ne düşünüyorsun? Oyun pat dedim. Bu sözüm üzerine yine uzunca düşündü. Ardından, "Olsun. Oyun yine benim sayılır" demez mi. Böyle demesine, oyun niye senin sayılır? Bunca taşın varken, oyun üstünlüğü sende iken bu oyunu pat yapman ve beni yenememen senin acizliğini gösterir dedim. Hiç cevap veremedi. 

O hesap bu orantısız savaşta ABD ve İsrail, İran'a karşı o kadar güçlü olmalarına rağmen İran'ı yenemediler. Adeta acizliklerini göstermiş oldular. 

Ümit ederim ki bu savaş ABD ve İsrail'in zayıflamasına, ardından yok olup gitmesine vesile olur. 

İran, Yedi Düvele Karşı

Beğensek de beğenmezsek de İran kadim ve köklü bir devlet. Bildim bileli ambargo uygulanıyor bu ülkeye. Tüm ambargoya rağmen dimdik ayakta ve kendi yağıyla kavrulmaya devam ediyor.

İran, bize ambargo uygulanıyor diye yatmamış. Herhangi bir saldırıya karşı tedbirini almış. Füzenin her türlüsünü almış ya da yapmış.

Her şeyden önce bir Irak bir Libya bir Suriye bir Venezuela olmadığını gösterdi. Çünkü bu dört ülkenin ordusu, ülkelerini işgal eden güçlere tek kurşun atmadı. Savaşın ilk gününde dini lideri ve üst düzey komutanları öldürülmesine rağmen İran'ın ordusu dağılmadı. Yönetim zafiyeti ortaya çıkmadı. Füze rampaları yerle bir edilmesine rağmen İsrail'e füze göndermeye devam ediyor. Komşu ülkelerdeki ABD askeri üslerini nokta atış vurdu, vuruyor.

Gözle görülür ve açıkça destek veren bir ülke olmamasına rağmen İran, tek başına ve yapayalnız. Adeta yedi düvele karşı mücadele ediyor. Dünyanın süper gücü ABD'ye ve dünyanın saldırgan ve şımarık çocuğu İsrail'e boyun eğmiyor.

Sonuçta belki ülkesi yerle bir olacak. Ülkesini imar için yıllarını verecek. Belki savaşı kaybedecek belki binlerce insanı ölecek belki yeni yaptırımlara maruz kalacak belki ülkesinde iç karışıklık çıkacak belki ülkesi ikiye, üçe bölünecek ama kolay lokma olmadığını cümle aleme gösterdi. Savaşın onuncu günü itibariyle başını dik tutuyor. Ne ABD'ye ne İsrail'e ne Batı'ya eyvallah diyor.

Ülkesi ağır bombardıman altında iken yeni dini liderini seçiyor. ABD'nin bu lideri kabul etmiyorum demesini iplemiyor bile.

ABD ve İsrail'in savaşı komşu ülkelere yayma stratejisini suhuletle savuşturuyor. "Komşu ülkelere saldırı niyetlerinin olmadığını, ABD üslerini vurmakla yetindiğini" ifade ederek diplomasiyi de iyi yönetiyor. Burada komşu ülkelerin de ABD ve İsrail'in savaşı yayma emellerine alet olmamasını da takdir etmek gerek.

Bu yazı İran'ı övme, güzelleme yapma, İran doğru yolda, İran sütten çıkmış ak kaşık yazısı değil. Bir durum tespiti. Benim için İran'ın başka devletler eliyle ayakta duran, destek çekilince çöken bir devlet olmadığını göstermesi önemli. Dini lider ve üst düzey komutanlarının öldürülmesine rağmen ordusunun görevinin başında olması ve mücadele etmesi takdire şayan.

Bu savaş nasıl sonuçlanırsa sonuçlansın. Bu savaşın şu sonuçları ortaya çıkarmasını istiyorum. İran gibi böyle birkaç ülke daha olsa ABD ve İsrail'in bir hiç olduğunu tüm dünyanın anlaması. ABD ve İsrail'in saldırgan tutumlarını gözden geçirmesi. Haydi deyince bir ülkeye saldırmaması. Yoğurdu üfleyerek yemesi.

Bu savaş uzadıkça zararı en fazla biz çekeceğiz. Çünkü petrol ve doğal gazda dışa bağımlıyız. Savaş devam ettikçe petrolün varil fiyatı iyice yükselecek. Belki bize hayat pahalılığı ve enflasyon olarak dönecek ama şu durumda yapılacak bir şey yok.

Temenni ediyorum ki İran savaşı ABD ve İsrail'i zayıflatsın. ABD ve İsrail'in güç kaybetmesi, çekeceğimiz enflasyon ve hayat pahalılığına değer.

Nasıl Bir Ülke İsterdim?

Ülkemi, başka ülkelere muhtaç etmeyecek şekilde kendi kendine yeten olması için çabalardım.

Ar-Ge'ye büyük önem verir. Katma değeri yüksek, marka değeri olan mal ve ürün üretirdim.

Gelir ve gider dengesini sağlar, cari fazla vermesi için çabalardım. Kolay kolay borçlanmaz, durmadan faiz ödemezdim. 

ABD, İngiltere, Rusya gibi ülkelere topraklarımı açmaz, ülkemde askeri üs açmalarına izin vermezdim. 

Eğer bir ülke, ülkemde üs açmak isterse karşılıklılık ilkesi çerçevesinde izin verirdim. Burada amaç iki ülkede karşılıklı üs kurulacak. İrade ve inisiyatif üssün bulunduğu ülkede olmak şartıyla kurulan bu üsler iki ülkeyi düşmanlara karşı koruyacak. 

Ülkemde askeri üsse izim verirsem de bu üssü komşu ülkelere karşı kullandırmazdım. İstihbarat desteği de vermezdim.

Caydırıcı olması bakımından zamanın ruhuna uygun her türlü silah ve teçhizatı yapar, savunma sanayimi güçlendirirdim. Sömürgeci devletlerden savunma sanayiine ait hiçbir şey almazdım. Kendi yağımla kavrulma yolunu tercih ederdim. Fazlasını diğer ülkelere ihraç ederdim. Bunun için ülkenin yeraltı ve yer üstü kaynaklarını ve insan kaynağını iyi yönetirdim.

Erken emeklilik adı altında oportinist davranmaz, SGK yaşıyla oynamazdım. Ülkede emekli sayısını değil, çalışan sayısını artırırdım.

Hangi kurumda, statüsü ne olursa olsun bankamatik memurunu barındırmazdım.

Siyaset adamı değil, devlet adamı olmayı tercih ederdim. 

Ülkemin menfaati neyi gerektiriyorsa siyasi hayatıma mal olsa da radikal karar almaktan ödün vermezdim.

Ülke menfaati ile kendi çıkarım örtüşmezse, kendimi ülkeme feda ederdim. 

Yanımda çalışan, iş verdiğim üst düzey insanların kendimden kapasiteli olmasını tercih ederdim.

Hamaset ve slogana dayalı bir politika izlemezdim. 

İzlediğim politikadan dolayı Ülkemi zarara uğratmışsam, ilk bedel ödeyen kendim olsun isterdim.

Adaleti üstün tutar, haklının yanında yer alırdım.

İnsanları kutuplaştırmazdım. 

Görüşümden dönersem, bunu ilk ben açıklamak isterdim. Zikzak çizmemeye çalışırdım. Gittiğim yolun yanlış olduğunun farkına vardığım zaman hiç oyalanmadan yanlışımı düzeltirdim.

Neysem o olurdum. Kendimi olduğundan farklı göstermezdim. 

Muhacir Pazarı ve Trafik

Cumartesi günü ilçemde vefat eden bir cenazeye katılmak için saat 15.00 sularında evden çıktım. Karatay Terminalinden bir arkadaşı alıp ikindi namazına ilçeye yetişeceğim.

Eski Stat'ın güneyinde bulunan okullar güzergâhından giderken trafik durdu. Dur, kalk, kalk dur, dur dur, kalk yaptım. Kaç defa yaptım bilmem. Kambumbağa yürüyüşünden beter bir hızla Balık Hali önündeki kavşaktan geri dönüp arabaya yakıt aldım. Ödeme yaparken pompa görevlisine, bu saatte bu trafiğin derdi ne böyle dedim. "Pazar var abi. Görmüyor musun?" dedi. İyi de bugün daha cumartesi. Esas pazar yarın değil mi dedim. "Pazar, cumartesi gününden itibaren kuruluyor. Bugün de cumartesi. Her hafta böyle" dedi. Daha saat 15.00 suları. İftar vakti buranın trafiği nasıl olur dedim. Ödemeyi yapıp ayrıldım.

Anıt tarafından dolaştım. Tekrar Balık Hali kavşağından Yeni Larende Caddesini takip etmek zorundayım. Anıt tarafından Larende'ye giden yoldan da gitmek ne mümkün. Araçlar dur kalk yapa yapa gıdım gıdım ilerliyor. Kavşakta centilmenlik geçerli. Kim centilmenlik yaparsa oranın trafiği kilitleniyor. Arabalar arka sıra sıralanıyor. Diğer taraftan arabalar biraz nefes alıyor.

Kavşak boş bırakılmadığı için Eski Garaj, İl Tarım Müdürlüğü, Anıt ve Orman Müdürlüğü tarafından gelen araçlar kavşakta kilitleniyor.

Hoş, kavşak açık olsa bile okulları sağına alarak Eski Garaj tarafına gidecek araçlar Muhacir Pazarı'nın kuzeyine gelişigüzel park yaptığından dolayı bu güzergah iyice tıkanıyor. Buraya park eden araçların pek azı pazara gelen müşterilere ait olsa da çoğu araç pazarcı esnafının aracı. Pazarcı esnafı aracını yola paralel park etse yoldan iki araç gidebilir. Ama araçlar yola dik bir şekilde park ediliyor. Yolun çoğu yerinde trafik tek şerit işliyor. Park eden ve parktan çıkan araçların girip çıkmasıyla geriye kalan tek şerit de işlemiyor.

Ağır aksak, dur kalk Eski Garaj'a gecikmeli bir şekilde geldim. Arkadaşı alıp Karaman Caddesinden çevre yola çıktık.

İkindi namazına yetiştik. Cenaze namazı, defin işleminin ardından musallanın önünde okunan aşrı şerifin ardından diğer bekleyenlerin önüne geçerek cenaze yakınlarına başsağlığı diledik.

Saat 17'00'i geçtikten sonra yola çıktık. İftara bir şekilde yetişmemiz gerek. Akşama da Harmancık tarafında iftar yapacağım. Şehir içi trafiğine girersem iftara yetişemem, ev sahibini de bekletmek zorunda kalırım endişesi yol boyunca aklımın bir köşesindeydi. Evden telefon açtılar. "Şehir içi trafiğine girme. Biz buradan geçeriz" dediler.

Saat 18.05’te KaramanYolu Kavşağına geldik. İftara 35-40 dakika kaldı.

Yanımda benimle birlikte cenazeye katılan arkadaşa, gündüz 15 sularında çarşı trafiği felç. İftar vakti daha kalabalık olur. Davetli olduğum iftara da yetişememe durumum var. Ben çevre yoldan Antalya Çevre Yoluna dönsem, seni de burada indirsem, buradan dolmuşla Eski Garaj'a gitsen dedim. Olurdu, olmazdı, dolmuş geçmez bu saatte dese de tamam ineyim dedi. Arkadaşı indirip iftara yakın misafirliğe yetiştim. Çünkü çevre yolu da kalabalıktı. Sait zamanlardaki yeşil dalga işlemedi. Tüm kırmızılarda durdum.

Arkadaşa ayıp ettiğimin farkındayım. Zira onu aldığım yere bırakmam gerekirdi. Fakat güpegündüz karşılaştığım trafik yoğunluğu gözümü korkuttu.

Tekrar Muhacir Pazarı'ndan kaynaklı trafik sıkışıklığına geleceğim. Çünkü pazar günü trafik yoğunluğunu anladım da cumartesi günü de bu pazardan kaynaklı trafik keşmekeşliği söz konusu.

Macur Pazarı’ndan kaynaklı bu trafik yoğunluğu yıllardır bilgim bileli böyle. Pazarın altına otopark yapılacak dendi. Pazar yıkıldı. Sonra her ne sebepten ise kapalı otoparktan vazgeçildi. Pazar eski haline tekrar getirildi. Her cumartesi ve pazar Konya'nın en büyük pazarı olarak hizmet vermeye devam ediyor.

Şu var ki pazarcı esnafı satış yapacak, pazara gelenler de buradan alışverişini yapacak diye trafiği bu derece işlemez noktaya getirmeye kimsenin hakkı yok. Cumartesi ve pazar günleri bu caddeden ambulans, itfaiye vb. araç geçecek olsa yolun açılması epey zaman alır. Çünkü ne itfaiye aracı ne de ambulans geçebilir.

Alternatifi olmayan bu güzergahı rahatlatmanın yolu ne olabilir?

Bugün Konya'nın her bir semtinde semt pazarı kurulmakta. Pazardan alışveriş yapan insanımız pazar ihtiyacını mahallesinden karşılayabilir. Pekala bu pazar kaldırılabilir. Bu pazar kalkarsa bir eksiklik hissedilmez.

Pazarın tarihi özelliği var. Pazar buradan kalkmaz denirse, pazar kurulan yerin altına kapalı otopark yapılabilir. Mezarlık ya da tarihi buluntular var gerekçesiyle kapalı otopark yapma imkanı yoksa;

Bu pazar az geri tarafa kaydırılabilir. Çünkü pazarın arka tarafı kentsel dönüşüm uygulamaya müsait.

Pazar yerinde duracaksa, pazarın önündeki gidiş ve geliş caddeye araç parkı yasaklanabilir. Araçlar pazarın arka tarafındaki uygun yerlere park için yönlendirilebilir.

Pazarın önündeki caddeye araç parkı yapılacaksa, park eden araçların yola paralel park yapması sağlanabilir. Bu durumda trafik iki şerit akar.

Balık Hali önündeki kontrolsüz dönel kavşak trafik sıkışıklığına sebebiyet veriyorsa bu kavşağa trafik ışığı konabilir. Yeşil yanan taraf saniyeler içinde boşalabilir. Bekleyen yol, kırmızı ışıktan dolayı bekler.

Aklıma gelen çözüm önerileri bunlar. İstenirse hafta sonu bu güzergâhın trafiği rahatlatılabilir. Yeter ki Macur Pazarı'ndan kaynaklı bu trafik sıkışıklığını yetkililerimiz dert edinmiş olsun. Mutlaka çözüm yolu bulunur.

Bir diğer husus, pazar günü Konya'nın en büyük pazarı diye soluğu bu pazarda alanlara da bir sözüm olacak. Muhacir Pazarı'nın müşteriler için hiç avantajı yok. O kadar yolu tepmeye gerek yok. Evet, bu pazar büyük olmaya büyük. Her çeşit ürünü burada bulmak mümkün. Pazarcı esnafı da çok. Yalnız Muhacir Pazarı esnafının çoğu, nasılsa bu pazara her yerden insan gelir diye müşteriye çürük çarık ne varsa doldurup veriyor. Aynı pazarcı diğer semt pazarlarında tanındığı ve haftalık aynı müşterilere satış yaptığı için bu pazar kadar çürük çarık vermiyor. Çünkü çürük, çarık verse öbür hafta müşteri kendisine gelmeyeceği için müşteri kaybına uğrar. Halbuki Muhacir Pazarı'na ise her semtten gelen müşteriye kalitesiz ürün verse, bu müşteri haftaya gelmese bile başka yeni müşteri düşüyor tezgahına ve pazarcı işini çıkarıyor.

Bence pazar müşterilerinin evlerine yakın semt pazarlarından alışveriş yapmalarında fayda var. Hem o kadar yolu tepmezler hem trafiği kilitlemezler hem yakıt yakmazlar hem kanmamış olurlar. Belki kendi semt pazarlarında üç beş kuruş fazlaya sebze ve meyve alırlar ama bilsinler ki Muhacir Pazarı'ndan aldıkları sebze ve meyveye değer.

Yüzü Eskitmenin Yolu

Pazartesi ders zili çalmadan önce ve cuma günü son ders zili ile birlikte okullarda İstiklal Marşı söylenir.

Öğrenci, öğretmen hep birlikte İstiklal Marşı’nı söylemeden önce çoğu okul müdürü eline mikrofonu alır. Hatada en az iki defa rutin konuşmasını yapar. Konuşur konuşur. Konuştukça coşar. Eser, gürler, asar, keser. Hava soğuk, sıcak, rüzgarlı demez.

Genelde okul kıyafeti, devam-devamsızlık, saç-sakal üzerinde durur. Okul kıyafetiyle gelmeyen öğrencileri okula almayacağını ifade eder. Bunu okulun ilk haftasından son haftasına kadar bıkıp usanmadan “Önümüzdeki haftadan itibaren kılık kıyafeti okul kıyafeti olmayan kimseleri okula almayacağını” söyler.

Mikrofonun ayrı bir cazibesi olmalı. Ele alındı mı kolay kolay bırakılmıyor.

Mikrofondan yayılan sesi sadece öğrenci ve öğretmen dinlemez. Civarda ne kadar ev varsa evin sakinleri de dinler.

Ardından İstiklal Marşı söylenir.

Müdürün konuşması çoğu öğrencinin bir kulağından girer, öbüründen çıkar. Kurallara uyan uyar, uymayan yine uymaz.

Hiçbir okulda kolay kolay okul kıyafeti sorunu çözülmez. Bu sorun devam ettikçe de okul müdürleri bunu mesele edinir.

Yapılan konuşmalar genelde aynı minval üzere olduğundan dinlenmiyor. Çoğunluk dinler gibi yapıyor. Müdür cümleler arasında önemli bir şey söylese bile bu da güme gidiyor. Çünkü kimse konuşmayı önemsemiyor.

Adıyaman Kahta’da çalışırken okul müdürü yine bildik konuşmasını yapar. Sabahın mahmurluğuyla bir öğrenci, yanındaki arkadaşına, “Bu ne satıyor” diye sorar. Arkadaşı da “Ne satacak? Bardak satıyor” der ve gülüşürler. Bu konuşmayı duyan bir öğretmen, öğretmenler odasında bu konuşmayı anlatır. Gülüşmelere sebep olur. Zaman zaman “Müdür ne satıyor” şeklinde soru sorulur. Cevap da hazırdır. Bardak satıyor. Hasılı, okul müdürü bardak satana çıktı.

Okul müdürlerinin çoğunda bu mikrofon hastalığı var. Haftada en az aynı konuşmaları yapmak suretiyle öğrenci ve öğretmen gözünde yüzleri eskiyor. Müdürün ağırlığı kayboluyor.

Müdürün yüzünü eskitmemesi için her hafta konuşmaması, duyurular için zaman zaman mikrofonu yardımcılarına bırakması, farklı hatırlatmalarda bulunması, konuştuğu zaman kısa, öz, yerinde ve kıvamında konuşması itibar yönünden elzemdir. Ama eline mikrofonu alıp konuşanların çoğu, itibar kaybına uğradığının farkına varamıyor. Ancak birilerinin müdürlere bunu söylemesi gerekir. Bunu da kim söyleyecek?

Burada çoğu okul müdürünün bildik görüntüsüne örnek verdim. Eline mikrofonu alıp dakikalarca konuşan, Allah’ın günü konuşma yapan, her kürsü ve mikrofonu gördüğü zaman konuşmak zorunda hisseden kişilerin sayısı bu ülkede az değil.

Müdürlerin konuşması okul ve çevresiyle sınırlı. Her konuşmanın ekranlara yansıdığı bu dijital çağda her gün ekranlara çıkıp konuşma yapan ekran gediklileri de var. Bu gedikliler ne kadar önemli şeyler söylese bile yüzleri eskidiği için pek dikkat çekmez. Yine mi bu, başka kimse yok mu bu ülkede denerek kanal değiştirmeye sebep olurlar.

İster okul müdürü ister gazeteci ister akademisyen ister siyasetçi ister kim olursa olsun, sık ekranlarda görünerek konuşma yapmak suretiyle yüzlerini eskitmemeleri kendi itibarlarını koruma yönünden elzemdir. Yerinde, zamanında ve kıvamında konuşma yapmalılar. Kısa ve öz konuşmalılar. Her mikrofon, her kürsü, her kamera gördükleri zaman kendilerini kürsüde bulmamalılar. Konuşma teklifi gelse bile teşekkür edip elinin tersiyle itebilmeli. Bugün, bu hafta konuşmayacağım diyebilmeli. İlla konuşulacaksa bazen de mikrofonu yardımcılarına ya da ilgilisine bırakabilmeliler. Kısaca az ve öz konuşmalı, az ekranda görünmeli. Çünkü çok konuşmak, hep konuşmak, sadece konuşmak ve çok görünmek yüzü eskitir.

İran Sarı Öküz Olmasın!

İran'ın izlediği politikayı ve dini anlayışını tasvip eden biri değilim.

Ama ABD'nin İsrail ile birlikte İran'a saldırdığı esnada, İran şöyle, İran böyle demeyi hiç tasvip etmem. Çünkü bunun zamanı değil. Zira şu anda ABD ve İsrail; Irak, Mısır, Libya, Lübnan ve Suriye'yi dizayn ettikten sonra İran'a saldırması aynı planın devamı. Her şey Ortadoğu'da İsrail'in güvenliği ve ABD'nin menfaatlerini korumak için.

Bu hengamede kızılacaksa ABD ve İsrail'e kızmak, taraf olunacaksa İran'ın yanında olmak gerektiğini düşünüyorum. Bunun dışında ama, lakin ve fakat demeyi ABD ve İsrail'in ekmeğine yağ sürmek olarak görürüm.

Dünya Alimler Birliği kurucu başkanı Yusuf el Karadavi'nin, Cübbeli'nin, Halil Konakçı'nın ve Ebu Bekir Sofuoğlu'nun bu savaşta İran'ı suçlar bir görüş ortaya koymaları akıl alır gibi değil.

Aynı şekilde ülkelerindeki üsleri ABD'ye kullandıran İran'a komşu ülkelerin, İran'ın bu üsleri vurması neticesinde, "Bu saldırının ülkelerine yapılmış bir saldırı olduğu şeklindeki açıklamalarının hiçbir makul izahı yok. Üslerini ABD'ye kullandırmayan İspanya ve İtalya kadar olamadık. Biz üslerimizi komşu devlete karşı kullandırdık diye üzülecekleri yerde, İran'ı saldırgan ilan ediyorlar. Ne yapacaktı İran? ABD; Bahreyn, Kuveyt, Katar vs. üslerinden uçak kaldıracak. Bu üslerden füze fırlatacak. İstihbarat toplayacak. İran da seyredecek. ABD'ye üslerini kullandıran ülkeler zerre bağımsız olsalar, "Bizim İran'la sorunumuz var. Ama bu sorun başka. ABD'nin bizim üslerden İran'a saldırmasını kabul etmiyoruz" derlerdi. Kısaca üslerini ABD'ye hoyratça kullandıran komşu ülkeler bu yaptıklarından utanç duymalılar.

İsrail'in her türlü yayılmacılığında, yanında yer alan Azerbaycan'ın İran sınırına asker yığmasını zaten anlamak mümkün değil.

Trump’ın, İran'a yapmayı düşündüğü kara harekatında yerel unsurlardan yararlanmak istediği aşikar. En büyük beklentisi de Kürt gruplar. Irak Cumhurbaşkanı'nın hanımının, "Biz Kürtleri rahat bırakın. Biz kiralık silah değiliz" açıklamasını takdir ettiğimi söylemeliyim. Yalnız olası kara harekatında ABD adına vekalet savaşı vermeye teşne Kürt gruplarının olduğu da bir gerçek. Bu da üzücü bir durum. Bu Kürt grupları, ABD'nin, kullan at taktiğinin ne zaman farkına varacaklar? İnan anlamış değilim.

Şu bir gerçek ki ABD; Irak, Mısır, Suriye, Lübnan ve Libya'nın ardından İran'ı da bölüp parçalayacak, istikrarsız bir devlet haline getirecek, İran'ın içinde iç savaş çıkaracak. ABD ve İsrail'in bu oyununa gelmemek gerek. Aklımızı başımıza almamız gerek:

Komşu ülkeler, ABD üslerini İran'a karşı kullandırmamalı.

Bu aşamada İran'ın mezhep anlayışı asla gündeme gelmemeli. Söz ve beyanlarla İran'ı kötüleyerek ABD ve İsrail'in ekmeğine yağ sürmemeli.

Kürt grupları, Suriye'de olduğu gibi asla ABD ve İsrail adına vekalet savaşı vermemeli.

Şu hengamede güçlünün ve sömürgecinin yanında değil, karşısında olmak gerek. Çünkü verdiğimiz ve vereceğimiz her sarı öküz, sıranın bize yaklaştığı anlamına gelir.

Keramet Sahibi Genç

05.03.2022 tarihli sosyal medya profilimdeki anılar bölümüne bakarken şu paylaştığım kısa yazı önüme çıktı:

"Bugün bana çarşıda çay içirme ihtimali yüzde yüz olan iki kişiyi telefonla aradım. Biri soluğu Kars'ta, diğeri ise sanayide almış.

Bana yapacakları masrafa biri Kars gezisi, diğeri arabama bakım yaparım demiş olmalı.

Kaldım mı çarşıda bir başıma. Yine de kendine pardon cebine güvenen varsa çıksın çarşıya".

Meram Yaka'da otururken çarşıya yürüdüğüm zaman yolda yazıp paylaşmıştım. Yazının altına da şu notu yazıp paylaşmışım.

“Not: Çarşı yolunda karşılaştığım dost, ahbap ve öğrencim selam verip hal hatır soruyor. Tek yaptıkları bu. Gel şuradan bir çay içelim diyene rastlayamadım hala. Halen 8.sınıfta okumakta olan kafe önünde arkadaşıyla bir şeyler dıkıştıran öğrencim bile otur bir çay iç demedi. Ne oldu bu insanımızın sahavetine böyle".

Bu paylaşımı gören eski belediye başkanı arkadaşım, telefonla arayarak "Hemşerim, çarşıda buluşalım. Çaylar benden" demişti.

Kapı Camii civarında bir çay ocağına oturarak yanında simitle beraber çaylarımızı içerek muhabbetimizi yapmıştık.

Aynı paylaşımın yorumlar kısmına bakarken çay parasını ödeyen arkadaşımın fotoğrafını da çekip paylaştığımı gördüm.

Yine yorumlar kısmında yazdığım şu paylaşım da dikkatimi çekti. Bu yazıyı yazmama sebep de yoruma yazdığım bu yazı:

"Zafer'e giriş yaptım. Niyetim hava almak, eşle dostla oturmak. Ama insanların ağzını büzemezsin. Yanımdan geçenlerden biri, arkadaşına, ay sonu itibariyle mazot 36 lira olacak demez mi? Gel de hava al bu duyduğunla".

Belli ki Yaka'dan çarşıya giderken Meram Yeniyol ve Zafer'deki trafiğe kapalı yürüyüş yolundan geçerken duymuşum bunu.

5 Mart 2022 tarihindeki pompaya gelen zam haberlerine baktım. "Bir haftada pompaya gelen 3. zam" yazıyordu haberde.

Merak edip 5 Mart 2022 tarihinde Konya merkezde dizel ne kadarmış diye. Aytemiz Petrolün verilerine göre dizelin litresi 19,98 lira imiş.

Oldu olacak, "Ay sonunda 36 lira olacak" diyen gencin öngörüsü gerçek olmuş mu diye 31 Mart 2022 günkü Konya merkez dizel fiyatına baktım. 21,45 TL de kalmış. Gencin öngörüsünün tutmadığını teyit etmiş oldum.

Acaba bugün (05.03.2026) dizelin litre fiyatı kaç diye baktım. 62,61 TL yazıyordu. Gencin ay sonu öngörüsü tutmamış ama 4 yıl sonrasında 36 lirayı geçtiği gibi neredeyse iki katına yaklaşmış. İsrail ve ABD'nin İran'a savaş başlatmasıyla birlikte pompa fiyatları anormal şekilde yükselince, gazeteler, günlük "Bu geceden itibaren dizele şu kadar zam bekleniyor" yazmaya başladı. Gelecek zam hem de öyle böyle değil, baya kallavi idi. 7 lira ile 13 lira arasında bir miktardan bahsedildi. Sonunda pompaya yansıtılacak zam önce ertelendi. Sonra devlet ÖTV hakkının yüzde 75'inden feragat ederek dizele gelecek zam halka şimdilik yansıtılmamış oldu. Şayet devlet böyle bir tedbir almamış olsaydı, dizelin litresi 72 lirayı geçecekti.

Hasılı, gencin 36 lira olacak öngörüsü ay sonunda gerçekleşmeyip gecikmiş olsa da dizel 4 yıl sonrasında iki katına yaklaşarak, genç kerametini ortaya koymuş oldu. Genci şimdi görsem, keramet sahibisin azizim! Ver elini, müridin olayım derim.

Ramazan Mesaisi

Günümüzde ramazan ayı kış günlerine denk geldiği için çok uzun oruç tutulmuyor. Tutulan oruç uzun yaz günleri gibi zorlayıcı değil.

Eskiye oranla oruç tutan sayısında azalma olsa da ramazan iklimi bu toplumda yaşamaya devam ediyor. Kurumlarda ve okullarda azımsanmayacak oranda oruç tutanlar var.

Tutmak isteyen için bu mevsimde oruç zorlayıcı olmasa da sahura kalkma, ister istemez uykuyu bölüyor. Sahura kalkan çoğu kişide uyku problemi baş gösteriyor. Çoğu kimse işinde uykulu duruyor. Biraz oturma imkanı olan gözlerini yumup kestirmeye kalkıyor. Gözü uykuda olunca muhabbet ortamı da olmuyor, gözü kimseyi de görmek istemiyor. Hal hatır sormaya kalksan uykusuzum, uykuyu alamadım cevabı alıyorsun. Kısaca, öğrencisinde ve öğretmeninde bir uykulu hal var. Gözünü yummayan da derin düşünce içerisine dalıyor. Teşbihte hata olmazsa güz bülücü gibi kenar köşede pinekliyor.

Kısaca oruç tutanların çoğunda sahurdan kaynaklı bir uykusuzluk hali var. Aynı zamanda sabahtan akşama bir şey yiyip içememenin verdiği psikolojik bir açlık ve susuzluk hali var. Bu ikisi ister istemez mesaide efor düşüklüğüne sebebiyet vermekte.

Kendi adıma, tuttuğum oruçtan dolayı açlık ve susuzluk hissetmiyorum. Çünkü oruçlu olmadığım zamanlarda da sabah ve akşam olmak üzere zaten iki öğün yiyorum. Sadece yiyip içmemenin verdiği psikolojik bir durum söz konusu oluyor zaman zaman. Uyku problemi de yaşamıyorum. Oturunca bazen uyku hali baş gösterse de uykusuzluk da çok sorun değil benim için. Ama toplumun büyük çoğunluğunda bir uyuşukluk halini gözlemliyorum. Şen şakrak halimi gören de sen oruç tutmuyor musun dediği olur. Onlara göre oruçlu isen düşünüp duracaksın. Bu da bana ters.

Uykuyu alamıyorum, uykum bölünüyor deyip sahura kalkmayanlarda da sahura kalkamadım düşüncesi hakim oluyor. Yani sahura kalsa bir dert, kalkmasa bir dert.

Üstelik sorun sadece uykuyu alamama ve verim düşüklüğü değil. Mesaisi olmayan çoğu kişinin ya da mesaisi olduğu halde sahurdan sonra biraz yatanları bekleyen en büyük tehlike kilo alma ve göbeğin çıkması. Ramazanda kilo vereceğimiz yerde çoğumuz kilo alıyor. Çünkü iftarda yediğimiz envaiçeşit yemeği hareketsizlikten dolayı yatmadan önce eritemiyoruz. Tok halde yatağa yatıyoruz. Sahurda yiyip içmenin ardından yine tok yatağa giriyoruz. Tok halde yatmak kilo almak için birebir. En güzeli mideyi biraz eritmeden yatağa girmemek.

Çözüm nedir derseniz, ramazanda uyku problemini çözmenin ve işte verimli olmanın yolunun ramazan mesaisi olduğunu düşünüyorum. Ramazan mesaisi de bize yabancı değil. Bunun örneğini geçmişte büyüklerimiz uygulamış.

Küçükken hatırlarım. Geçimini çiftçilikle sağlayan eski insanlar, ekin harman işleri ramazan ayına denk geldiği zaman sahuru yapar yapmaz küçükler yatağa girerken, büyükler zifiri karanlıkta evinden çıkar, atı arabayı hazırlar, çifte çubuğa giderdi. Öğleye kadar çalışır. Öğle gibi istirahate çekilirdi. Böylece hem orucunu tutar hem de vücudu bitkin düşmezdi.

Tecrübeyle sabit bu mesaiyi pekala günümüzde de uygulamak mümkün. Ramazan ayına özgü olacak şekilde mesaiyi sahurdan sonra başlatıp öğle saat 14.00 gibi mesaiyi bitirmektir.

Çoğunluğun saat beşte sahuru yaptığı, imsakın da saat altıda başladığı düşünülürse mesaiyi 07.00-07.30'da başlatmak gerek. 14.00 gibi de herkes evinin yolunu tutar, iftara kadar istirahat yapar. Kadınsa iftarını hazırlar.

Bu dediğim hem büyükler hem de küçükler yani öğrenciler için uygulanabilir. Büyükler için olmasa da pekala okullar için düşünülebilir. Bu şekil giriş ve çıkışa, pekala ramazan Genelgesi içerisinde yer verilebilirdi. Bu mesainin oruçluya kolaylık kadar verimi de artıracağını düşünüyorum. 

Bağımsız Bir Ülkeyiz Demesin

Başka ülkelerde askeri üssü olan ülkeler:

ABD (51), Birleşik Krallık ve Rusya (13), Türkiye (12), Hindistan (6), Çin ve Fransa (5), İran (3), Avustralya, Almanya, İtalya, Singapur, Suudi Arabistan ve BAE (2), Bangladeş, Yunanistan, İsrail, Japonya ve Pakistan (1)

Wikipedia'dan aldığım bu istatistiklere göre başka ülkede en fazla üssü bulunan ülkeler; ABD, Rusya, İngiltere ve Türkiye.

Yine Wikipedia, bir ülkenin başka ülkelerde askeri üs kurmasını şöyle açıklar:

"Yurtdışında askeri üslerin kurulması, üssü kuran ülkenin o topraklarda ve çevresindeki ülkelere karşı askeri güçle baskı yapabilmesine olanak sağlar.

Büyüklüklerine, altyapılarına, konumlarının stratejik önemine göre lojistik, iletişim ve istihbarat desteği için kullanılabilirler".

Türkiye'nin 12 ülkeyle sıralamada 4. olması benim için sürpriz oldu. Çünkü bu kadar üssü olduğunu bilmiyordum.

Yalnız ister Türkiye ister başka ülke olsun, hangi amaçla kullanılırsa kullanılsın, bir ülkenin bir başka ülkede askeri üs kurmasını doğru bulmuyorum. O ülkenin bağımsızlığına halel getirdiğini ya da getireceğini düşünüyorum. Çünkü bu, "Sen olmadan ben ülkemi koruyamam" anlamına gelir. KKTC benzeri ülkeleri istisna tutmak lazım. Çünkü kendi kendini koruyacak güçleri yoktur.

Merak ettiğim, başka ülkeye üs kurma, o ülkenin kendi iradesi mi yoksa üs kuran devletin dayatması mı? Özellikle ABD, Rusya ve Birleşik Krallık'ın kurduğu üslerin bir dayatma olduğunu, Türkiye gibi ülkelerin başka ülkelerde üs kurmasını ise karşılıklı istek ve diplomasi çerçevesinde olduğunu düşünüyorum.

Merak ettiğim bir başka husus daha var. Başka ülkelerde üssü olan ülkelerin kendi ülkelerinde de başka ülkenin üssü var. Bunu da anlamış değilim. Türkiye buna bir örnek. Türkiye 12 ülkede üs kurarken kendi ülkesinde ABD üsleri var. İncirlik en bilineni olsa da maalesef sadece bundan ibaret değilmiş. "CIA, 19 Kasım 1980 tarihinde hazırladığı belgede Türkiye’deki üs ve tesislere dikkat çekmiştir. Belge de ABD’nin Türkiye’de 40 üs ve tesisinin olduğu belirtilmiştir. Bunların 26’sının üs olarak kullanıldığı ifade edilmiştir. Bu üslerden Adana-İncirlik Hava Üssü ve İzmir-Çiğli Hava Üssünün en önemlileri olduğu belirtilmiştir. Stratejik konumundan ötürü Diyarbakır tesisinin SSCB’nin takip edilmesinde kritik önemine vurgu yapılmıştır. İran İslam Devrimi sonrasında, İran’da ABD tesislerinin kapatılması üzerine Türkiye’deki üs ve tesisler daha fazla önem kazanmıştır". (Soğuk Savaş Yıllarında Türkiye’deki ABD Üs ve Tesisleri, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi).

ABD'nin ülkemizdeki üs sayısı, Dergi'de bahsedildiği gibi CIA'ya göre 40 mı? Üs sayısı 1980'den bu yana arttı mı, azaldı mı bilmiyorum. Bildiğim, ülkenin kahir ekseriyetinin bu üssü istemediği. Buna rağmen ABD yerleşmiş. Daha doğrusu çökmüş. Bugün çıkarmaya kalksak bile ABD'nin çıkacağını sanmıyorum.

Bir an için diyelim ki ABD veya NATO üssünün ülkemizde olması, ülkenin dış saldırılara maruz kalması durumunda caydırıcı olur. Yalnız bildiğim kadarıyla İncirlik Üssü’nün Irak işgalinde Irak'a karşı kullandırılması söz konusu idi. Şayet tezkere geçseydi, bu Üs kullanılacaktı. Bu demektir ki kurulan bu üsler, üs kurulan ülkeden ziyade üssü kuran ülkenin çıkarlarına hizmet ediyor. İsrail ve ABD'nin İran'a savaş başlattığı günümüzde, İran'ı bombalayan uçaklar ve atılan füzeler, ABD'nin İran'ın komşu ülkelerindeki üslerinden yapılıyor. Bu savaşta Katar, BAE, Kuveyt vs. üslerinin kullanıldığı belirtiliyor. Bu demektir ki bir ülkede ABD'nin bir üssü varsa üssün menziline giren ülkeler ABD ile komşu sayılır. ABD üssüne komşu olan her ülke tehdit ve tehlike altındadır.

Yarın bu savaş biterse üssünü kullandıran ülkeler ile İran arasında husumet iyice derinleşecektir.

ABD çoğu ülkedeki üslerini kullanmak suretiyle savaşı daima başka ülkelerin toprağında yaptığı görülmekte.

İkinci dünya savaşından sonra özellikle ABD üslerinin tüm dünyayı gözetim altında tutmak ve kontrol etmek amacıyla çoğu ülkede kurulan bu üsler yeniden gözden geçirilmeli. Hiçbir ülke kendi toprağında ABD menfaatlerini koruma misyonunu üstlenmemeli. ABD'nin bu üsler sayesinde dünyaya nizamat vermesine çanak tutulmamalı.

Şu bir gerçek ki ABD'nin operasyonel gücü tüm dünyayı demiryolu ağları gibi üslerle örmesinden kaynaklanmaktadır. Ülkeler bağımsızız diyorsa ilk önce ülkelerindeki ABD üslerine yol vermelidir. Değilse, ABD, Rusya ve Birleşik Krallık üssü bulunan ülkeler bağımsızlıktan falan dem vurmasın.

Bir Başka Açıdan 28 Şubat

28 Şubat sürecine dair birkaç yıldır yazı konusu edinmesem de daha önce hakkında çokça yazdım. Bugün nedense bu sürede dair kalem oynatmak geldi içimden.

Post modern darbe olan 28 Şubat sürecinin içeriğine girmeyeceğim. Katılır veya katılmasınız, süreçten hareketle bir tespitte bulunmaya çalışacağım.

İçeriğine girmesem de tek kelimeyle bu süreç, dindar-mütedeyyin ve İslamcılara kök söktürüldüğü bir dönemin adıdır. İnancından, inancına dair kılık kıyafetten ve okuduğu okuldan dolayı insanların ve öğrencilerin mağdur edildiği bir dönemin adı aynı zamanda.

Kısaca dindar ve mütedeyyin insan mağdur edildi bu süreçte. Sürece giderken okullardaki etkinliklere yer verildi. Toplu namazlara ekranlarda yer verildi. Farklı giyim ve kuşamlar ön plana çıkarıldı. Bazı kişilerin geçmiş konuşmalarından kısa bölümler gösterildi durdu.

İşlenen tema, Türkiye nereye gidiyordu. Önlem alınmazsa Türkiye irticaya teslim edilecekti. Bin yıl devam edecek diye örümcekten bir sistem kurdular. Kısa zamanda köşelerine çekilmek zorunda kaldılar. O gündür bugündür ellerindeki gücü kaybettiler. Bir daha kendilerine gelemediler.

Bu süreci sonuçları itibariyle değerlendirmek lazım. Bir insan bir güç bir zihniyet neyin mücadelesini verir? Gücü elinde bulundurmak ve yerini sağlamlaştırmak için. Bunlar ise ellerindeki bulgurdan da oldular ve mücadele ettikleri zihniyeti iktidar yaptılar.

Burada sormak lazım. Bu sürecin kudretli aktörleri bunu düşünemediler mi? Yoksa umdukları gibi gitmedi mi süreç? Acaba bu süreç bir oyundan mı ibaretti?

Sürecin aktörlerinin oyun oynadığını, danışıklı dövüş yaptıklarını sanmıyorum. Ama sonucun kime ve hangi zihniyete yaradığına bakarak haksız yere oluşturulan mağduriyetin ters teptiğini düşünüyorum. Oyunun aktörleri biz bunları mağdur edelim de bunlar iktidar olsun diye düşünmemiş olabilir. Aktörler de hazırlanan senaryoyu oynamış olabilir. Akıbetin ne olacağını, kime ve hangi zihniyete yarayacağını da ancak senaristler bilir. Çünkü bu ülkede ön planda oyun kurucu rolü üstlenenler gerçek oyun kurucu değildir. Oynadıkları rolün de kime yarayacağını hesaba katmazlar.

Dindar ve mütedeyyin insanların üzerinden silindir gibi geçen bu süreç, Mahir Kaynak'ın faili meçhul cinayetlerle ilgili söylediği şu sözü aklıma getirdi. "Faili meçhul bir cinayetten kim kazançlı çıkarsa o cinayeti onlar işlemiştir" anlamına gelen bir sözdü. Burada 28 Şubat sürecinde dindar ve mütedeyyin insanlar oyun kurucu değildi, bu süreci yapma güçleri yoktu denebilir. Doğrudur. Dindar ve mütedeyyin insanların bu zulmü yapmaları ve kendi kendilerine eziyet etmeleri mümkün değil. Yalnız o süreçte derin devlete hakim olanlar süreçle oluşturdukları mağduriyetle, kimin kazançlı çıkacağını hesaba katmış olabilir.

Şunu da unutmayalım. “Memleket komünist olacaksa onu da biz yaparız” sözü her ne kadar dönemin Ankara Valisi Nevzat Tandoğan’a atfedilse de bir dönemin zihniyetini ifade etmek bakımından bu söz önemlidir. Ülkeye ya da derin devlete hakim olan zihniyet, kimi iktidar yapmak isterse bir şekilde bunun alt yapısını hazırlıyor.

Halihazırda 28 Şubatta mücadele edilen zihniyetin, bu sürecin ardından iktidar olması ve bu iktidarın yıllar yılı iktidarda devam etmesi düşündürücü değil mi? 

Acaba dönemin senaristleri dindar ve mütedeyyin ve de İslamcıların iktidar olmasını murat etmiş olabilir mi? Şayet böyle değilse kime niyet kime kısmet denir buna. 

Bir İftarın Ardından

Perşembe günü ABK Holding'in iftarı vardı. Bir grup liseden sınıf arkadaşıyla bu iftara eşlik ettik. Yedik, içtik. Görmediğimiz arkadaşlarla ayaküstü de olsa muhabbet giderdik.

Bu vesileyle arkadaşlarla bir arada toplanmışken fırsatı değerlendirdik. Holding binasına evi yakın bir arkadaş evini açarak hem çaya doyduk hem de muhabbete.

ABK Holding'in, Holding binasında verdiği bu iftar ilk değildi. Nicedir gelenek haline getirdi Baydar. Davetlilerin sayısını tam bilmiyorum ama 150-200 kişiden az değildi iftara eşlik eden.

Basından izlediğim kadarıyla bir ramazanda ABK Holding'in verdiği tek iftar değil. Belki de ramazanın yarısını burada farklı farklı kişileri ağırlayarak iftar veriyor.

Her iftarın eksiksiz geçmesi için ABK Holding çalışanlarının çoğunun, bu ziyafetlerde kol kanat gerdiğine şahit olurum.

Davetliler iftarını yaparken Baydar ailesinin her masayı dolaşarak davetlilerine hal hatır sorması, hoş geldin demesi ve afiyet olsun dileğinde bulunması ve güne hatıra bırakacak pozlar vermesi görülmeye değer.

O kadar davetliyi kapıda karşılamaları, girişte hatıra fotoğrafı çekilmesi, misafirleri yönlendirmek için çalışanların gayretleri, tüm bu atmosferde yüzlerinden gülücüklerini eksik etmemeleri, günün buz gibi havasını ısıtan enstantanelerden.

İftar sonrası, iftara ailesiyle katılan çocuklar da düşünülmüş. Bir görevli bahçede çocuklara ikram verdi durdu. Yanına yaklaşıp bu nedir diye baktım. Bir arkadaş, gel gel, çocuklar için dedi. Ben de çocuk sayılırım dedim ama görevli, çocuklarla ilgilenmekten benim bu dediğimi işitmedi bile. Belli ki adını bilmediğim bu çocuk ikramından benim nasibim yok. Çünkü büyüğüm. İşin garibi çocukluğumda görmedim. Büyüdüğümde de sana göre değil muamelesine maruz kalıyorum. Vah ki bana vah.

İftarını yapıp vedalaşıp gidenlere diş kirası da eksik edilmiyor. Görevliler, daha önce herkes için hazırlanmış, içinde çam sakızı çoban armağanı hediyelerin bulunduğu geleneksel hediye çantasını vermeyi de ihmal etmiyorlar.

Kısaca, her sene olduğu gibi bu iftar ziyafetinin de tadı damağımızda kaldı. Açısından, misafirlere mihmandarlık yapan ABK Holding çalışanlarına, her yıl ziyafetini eksik etmeyerek eşini, dostunu Holding bünyesinde ağırlayan Baydar ailesine teşekkürü bir borç bilirim. Keselerine bereket.

Yazımı nihayete erdirirken şunu da ifade etmek isterim. Günümüzde o kadar insanı ağırlamak, onlara iftar vermek, bunu geleneksel hale getirmek, çıkışta herkesi hediyeyle uğurlamak, sayısız iftar düzenlemek, iftar maliyetinin altından kalkmak kolay değil. ABK Holding Yönetim Kurulu Başkanı Sayın Baydar tüm bu iftarları kendi öz sermayesi ile yapıyor. Kazancında ne baba parası var ne miras ne de kamu kaynağı. Tüm yaptığı, çocukluğundan beri çalışıp çabalayarak dişinden tırnağından artırdığını; eşine, dostuna ikram etmek. Belediye ve kamu kaynağı olmadan, kısaca başkasının sırtından olmayan böyle ağalıklara can kurban. Davet dediğin böyle olmalı.

Sayın Baydar ailesine, helalinden bol kazançlar, huzur ve mutluluklar diliyorum. Verdiği iftarların ve yaptığı hayır hasenatın yakın zamanda kaybettiği annesinin ruhuna değmesini temenni ediyorum.

Doğu Türkistan'da Neler Oluyor?

Karar gazetesinin verdiği habere göre "Çin hükümeti, Ramazan’ın gelişiyle birlikte Türkiye başta olmak üzere İslam ülkelerinde “Uygurlar oruç ayını özgürce yaşıyor” şeklinde bir propaganda kampanyası başlattı ama bölgeden gelen haberler ve uluslararası gözlemcilerin raporları durumun bu yıl da değişmediğini, hatta baskıların arttığını ortaya koydu.

Çin Komünist Partisi tarafından yayımlanan bildiriyle;

Kamu personeli, öğrenci, öğretmen, devlet kontrolündeki şirket ve kuruluşlarda çalışanların ramazan boyunca oruç tutmalarının yasaklandığı,

Müslümanlar tarafından işletilen dükkan ve restoranlara ay boyunca oruç tutulan saatlerde açık kalma zorunluluğu getirildiği,

Doğu Türkistanlılar tarafından işletilen dükkan ve restoranlara ay boyunca sigara ve alkol satmaya devam etme ve oruç tutulan saatlerde açık kalma zorunluluğunun getirildiği, bu zorunluluğu yerine getirmeyen iş yerlerinin tamamen kapatılacağının belirtildiği,

İnsanların ibadetlerini gizlice yerine getirdiği,

Bir kişinin oruç tuttuğuna dair herhangi bir işaret ‘aşırılık’ kapsamında değerlendirildiği, bu ‘suçları’ işleyenler tespit edilirse derhal ‘toplama’ kamplarına gönderildiği, bu yüzden sahur vakti ışık yakmanın bile risk sayıldığı,

Oruç tutulmasını, vakit namazları ile teravihlerin eda edilmesini zorlaştırmak için çalışma şartlarının ağırlaştırıldığı, mesai saatlerinin değiştirildiği,

Belirtiliyor.

Görünen o ki Çin Komünist Partisi Uygurlara yönelik bir kültürel soykırımı katı bir şekilde uyguluyor.

Gazetenin verdiği habere göre Uygurlara uygulanan bu baskı ve şiddet karşısında İslam dünyasının genelinde bir sessizliğin hakim olduğu, bu sessizlikte Pekin’in siyasi ve ekonomik ağırlığının etkili olduğu belirtiliyor.

Görünen o ki Doğu Türkistan halkı Çin’in baskısı karşısında yalnız. Bir başına kalmışlar.

Gerçekten diğer yerlerde uygulanan baskı bir şekilde gündeme geliyor ve gündemde tutuluyor ama Çin’in Doğu Türkistanlı insanımıza uyguladığı orantısız baskı pek değil, hiç gündeme gelmiyor.

Haydi İslam dünyası her türlü zulümde sessiz. Türkiye’ye ne oluyor? Güya biz mazlumların hamisi ve sesiyiz.

Çin’in siyasi ve ekonomik baskısı ne olabilir diye düşündüm. Çin olsa olsa bize ihracatı durdurur. Mal göndermez. Hatta biz de Çin’in ucuz ve adi ürünlerinden kurtulmuş oluruz diye düşündüm.

Bırakalım Çin’in ihracatı durdurmasını. Bizim Çin mallarını almamamız gerekir. Yahudi mallarını nasıl ki boykot ediyorsak, Çin’in mallarını da boykot edebiliriz. Bundan zararlı çıkan Çin olur. Çünkü Çin ürettiğini satmak ve pazar bulmak zorunda.

Sebep ve netice ne olursa olsun, mazlumun yanında olmamızda fayda var.

Öcalan'ı Daha Fazla Mağdur Etmeyelim

Terörden ve şehit cenazelerinden yıllar yılı her seçimde ekmek yiyen, Türk milliyetçiliğini tekelinde bulunduran partinin, işaret fişeği ile birlikte cin şişeden çıktı. Cinin tekrar şişeye girmesi mümkün değil.

Terörden ve Kürt milliyetçiliğinden yıllar yılı ekmek yiyen, Türkiye partisi olamayan, kamuoyunda Kürtlerin temsilcisi olarak bilinen ve Kürt oylarını çantada keklik bilen ve tekelinde bulunduran parti de başı Türk milliyetçisinin çektiği sürece destek veriyor. 

Dünkü düşmanlığın ardından Türk ve Kürt temsilcilerinin karşılıklı destek açıklamaları göz yaşartan türden. Hayreti zaten söylemeye gerek yok. Düşman çatlatan bir kardeşlik, birlik ve bütünlük gözden kaçmıyor. İleride bu iki zıt kutbun tek partide birleşip iktidara yürümesi işten bile değil. Kamuoyu bunu da görürse, bilin ki kimse şaşırmayacak. Öyle ya "terör devam etsin mi? Düşmanlık nereye kadar". Dünya diyecek ki dünya kuruldu kurulalı, dünya böyle kardeşlik görmedi diyecek. 

Görünen o ki "Terörsüz Türkiye" sloganıyla başlatılan süreç, Öcalan'ın özgürlüğe kavuşmasıyla neticelenecek. Çünkü geçmişte kader mahkumlarına özgürlük sloganları hep afla sonuçlandı. Yeter ki ağızdan çıkmayı görsün, arkası gelir.

Madem ki netice Öcalan'ın özgürlüğüyle sonuçlanacak. İpe un sermenin, süreci zamana yaymanın bir gereği yok. Kurucu Önderi daha fazla tutsak etmenin alemi yok. Bir an evvel salalım. Hatta bunca yıl bir hiç uğruna içeride yatırmaktan dolayı özür dileyelim. Yattığı her gün için kendisine tazminat ödeyelim. Üzerine yasal faizini de ekleyelim. Hakkını helal et kardeşim diyelim. Biz ettik, sen bizi affet. Büyüklük sende kalsın. Hatta 40 bin kişi sana feda olsun diyelim.

Özgürlüğe kavuşturduktan sonra onun mürüvvetini de görelim. Geçimini sağlaması için milletvekili emekliliği üzerinden kendisine emekli maaşı bağlayalım. Düğününü devlet yapsın. Kendisine düğün hediyesi olarak genel bütçeden bir ev hediye edelim. TOGG markayı kabul ederse arabasını da verelim. Düğününde kendisini yalnız bırakmayalım. Tüm devlet ve siyaset erkanı, PKK'nin dağ kadrosu düğünün özel davetlileri olsun. Nikah şahitliğini Türk milliyetçiliğini tekelinde bulunduran devlet büyüğümüz ile Kürt milliyetçiliğini eş başkanları yapsın. Hatta çifte düğün bile yapılabilir. Öcalan da onun şahitliğini yapar. 

Kürt partisi de eş başkan modelini bırakarak bayrağı asıl sahibine teslim etsin. Kürt ve Türk partileri seçim ittifakı yapsın. Biri Türklerden, diğeri Kürtlerden oy alsın.

Yeter demeyin. Bence yetmez. Öcalan için geçmişte, halihazırda bazılarının söylemeye devam ettiği, "Bebek katili, terörist başı" gibi hakaret ve iftira sözlerinin söylenmesi yasaklansın. Kendisine Sayın kurucu önder densin. Olmadı, Nobel Barış Ödülü için kendisini teklif edelim. Ödülü alması için Türk heyeti diplomasi yürütsün. Öcalan, bizim milli meselemizdir. Biriz, beraberiz, hepimiz Öcalan'ız desin.

Benden bu kadar. Biraz da siz deyin. Hiçbir şey aklınıza gelmiyorsa kamuoyu oluşsun, özgürlük bir an evvel gerçekleşsin diye benim önerilerimi kamuoyuna yayın. Bunu barin yapın. Daha ne diyeyim. 

Bitek Topraklarımız

Kutuplaşmanın, karpuz gibi ikiye bölünmede, ülke olarak üstümüze yok. Çünkü korku salmak, rakibi belden aşağı vurmak, insanları safımıza çekmenin ve bundan rant elde etmenin yolu, kutuplaştırmaktan geçer bu ülkede.

Bu kutuplaştırmak öyle bir şey ki seçim kazandırır, başkasına seçim kaybettirir. Bu yönüyle çok bitek alanlarımız var. Öyle bitek ki hiç boş geçmeyiz. Çok ekmek yedik, yemeye de devam ediyoruz.

Bitek alanlarımıza örnek vermek istiyorum:

Solcu-sağcı (Şimdilerde pek bir anlam ifade etmese de geçmişte bundan çok ekmek yenmiştir.)

Milliyetçi, muhafazakar-laik seküler (Her daim taraflar bundan ekmek yer.)

PKK, 

FETÖ, 

Laik, seküler-mürteci, irticacı, 

Seküler-dindarlık, 

Türkçülük-Kürtçülük, 

Alevilik-sünnilik, 

Dindar, mütedeyyin, İslamcılık-laik, seküler, 

Atatürkçülük-dindarlık, 

Dini değerler-Batı değerleri,

Hamaset, slogan-gerçeklik,

Olgudan algı-algıdan olgu,

Çamur atmak, 

Dini ve milli değerleri siyasete alet etme-Atatürk'ü alet etme,

Şehit cenazeleri,

Başörtüsü-çağdaş giyim, 

İHL, 

vs. vs. 

Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi

Ramazan öncesi bir pazar günü ilçeden gelen bir arkadaşla çay içip ardından Etnografya müzesini gezdik.

Çaylarımızı yudumlarken konu dönüp dolaştı, okullarda ders olarak okutulan din kültürü ve ahlak bilgisi dersinin ismine. 

Arkadaş, "Dinin kültürü olmaz, ahlakın da bilgisi olmaz. Ahlakın yaşantısı olur. Bu dersin ismini verenler isim vermede isabet etmemişlerdir" dedi.

Düşündüm. Arkadaşın yorumu bana isabetli geldi. Çünkü dinin bilgisi olur, ahlakın da uygulaması.

Bir toplumda yaşayan kişi dini yaşamak isteyebilir. Yaşamak istemese bile o toplumun içinde pot kırmaması için dini bilgiye sahip olması gerekir.

Ahlaka gelince, bugün ahlakın içine giren ne kadar konu varsa hiç mektep yüzü görmemiş olan biri bile ahlaka dair bilgiye sahip. Neyin iyi, güzel, neyin kötü ve çirkin olduğunu bilir. Mesela adalet, ehliyet, liyakat, doğruluk, dürüst ne dersek diyelim, bunların hepsinin iyi ve olması gerektiğini herkes bilir. Aynı şekilde hırsızlık, rüşvet, yalan vb. şeylerin de kötü olduğunu yine herkes bilir. Kısaca hırsızlık iyidir diyen yok.

Durum bu iken ahlak bilgisi diye bir dersin okutulması olsa olsa abesle iştigal olur. Çünkü bilgiye dayalı ahlak bilgisine sahip kişi ve bir toplum ahlaklı olmaz. Ancak uygulandığı takdirde kişi ve toplum ahlaklı olur.

Bir diğer husus bilgiye dayalı ahlakın uygulamasının tavsiye edilmesinden, yani kişilerin vicdanına bırakılmasından olsa gerektir ki ahlakta bir arpa boyu yol gidemediğimiz gibi gerisin geriye gidiyoruz. Çünkü ahlakın yaptırımı yoktur. Yaptırımı olmayan bir değerin toplumda yerleşmesi mümkün değildir.

Yol yakınken Anayasada ismine yer verilen ve okutulması Anayasa gereği olan din kültürü ve ahlak bilgisi dersinin adının kısaltılarak değiştirilmesi uygun olacaktır. Dersin adı din dersi ya da din bilgisi olabilir. Ahlak da etik adı altında ayrı bir ders olarak okutulabilir. Bu dersi de sadece din kültürü öğretmenleri değil, tüm öğretmenler okutabilir. 

Yeni Seçimin Teması

Eski ramazanlardan eser kalmasa da ramazan iklimi bu toplumda yaşıyor.

Eskiye oranla oruç tutanlarda azalma olsa da oruç tutan sayısı azımsanmayacak seviyede.

Ramazanın gelmesiyle birlikte kurum ve kuruluşlar da kah önemsediğinden kah bir şeyler yapmak için değişik etkinliklere imza atmakta.

Bazı kurumlar da ramazan dolayısıyla çalışanlarına mesaide esneklik ve kolaylık sağlar.

Özel veya kamu kurum ve kuruluşların oruç tutanlara dair sağladığı kolaylığın öğrencilere de sağlanmasını isterdim. Pekâlâ, 09.00-14.00 arası ders yapılacak şekilde bir ders programı uygulanabilirdi. Büyük çalışanlar için düşünülen bu kolaylık nedense öğrenciler için düşünülmedi.

Esneklik sağlansa da sağlanmasa da sayılı günler kolay, zor geçiyor. Kimi oruç tutuyor kimi tutmuyor. Ne oruç tutanlar oruç tutmayanlardan rahatsız ne de oruç tutmayanlar oruç tutanlardan.

Dikkatimi çeken, huzur ve sükunet içerisinde geçmesi gereken ramazan ayında, Milli Eğitim Bakanlığının ramazan iklimine dair yayımladığı bir genelge üzerinden fırtına koparılarak gerilimin tırmandırılması. İçeriği, okullarda ramazan etkinliği yapılmasının istenmesi. Bu genelgeyi gören laik ve seküler kesim bize gün doğdu deyip sesini yükseltti. Laiklik elden gidiyor yürüyüşü bile yapıldı. Bir Roman vatandaşın okuduğu ilahi bile mesele edildi.

Laiklik tartışması ve laikliğin elden gitmesi, irtica korkusu 90'lı yılların seçim öncesi aparatı idi. Nicedir laiklik üzerinden tartışma yapılmayınca, bende laik seküler kesim laiklik üzerinden kutuplaşmayı elden bıraktı düşüncesi hakim olmuştu. Bir genelge üzerinden laiklik tekrar gündeme gelince anlaşılan o ki suni gündem olan laiklik meğer buzdolabına kaldırılmış. Bu ramazanda yeniden servis edildi.

Laik ve seküler kesim hiç ders almamış ki kazanamayacağı bir tartışmanın fitilini ateşledi.

Şu unutulmasın ki ibadet yapmakla, oruç tutmakla, okullarda ramazan etkinliği yapmakla laiklik falan elden gitmez. Etkinlik yapılan okulda etkinlikten dolayı oruç tutanlarda bir artış da olmaz, azalma da olmaz. Gel gör ki bir zamanlar laiklikten ekmek yiyen bir kesim bir umut tekrar laikliğe sarıldı.

Bunlar laikliğe sarılınca karşı kesim durur mu? Sonuçta ortaya bir kutuplaşma çıktı.

Kanaatim, bu tür suni gündemle bir şeyler köpürtülüyor. Belli ki kutuplaşmanın tarafları bir şeylerin peşinde. Belki de yeni seçimde laiklik ve dindarlık kutuplaşması köpürtülecek. Seçim bunun üzerine yürüyecek. Çünkü kutuplaşma olmadan, korku salmadan, düşman bulunmadan bizde seçim startı verilmez. Bir önceki seçim PKK korkusu üzerinden yürütülmüştü. Hazır PKK tehlikesi kalmadığına göre FETÖ de eskisi gibi pek gündem olmadığına göre yeni düşman bulunmazsa geriye laiklik ve dindarlık gerilimi yeni seçimde bizi bekliyor.