Hac Ücretleri

Eskiden kara yoluyla hacca gitmek mesele idi. Çünkü uzun ve meşakkatli bir ibadet idi. Otobüsle gidilip gelinirdi. Dönüşte karşılamaya yakınları giderdi. Tam günü belli olmadığı için günlerce beklerlerdi. Bu yüzden, biri uzun süre beklendiği zaman "Hacı bekler gibi bekledik" tabiri kullanılır. 

Hacca gidip gelenin çevresinde ayrı bir yeri vardı. Hemen isminin başına hacı eklenir, bu şekilde hitap edilirdi.

Her kişi hacca gidip gelemezdi. Gidip gelenin sayısı parmakla gösterilirdi. 

Aynı zamanda hacca gidip gelmek zenginliğin işareti idi. Çünkü her ne kadar 'gitmeye yol bulanlar' denilse de Türkiye'den hacca gitmek maddi imkana sahip olmak demekti. 

Irak'ta meydana gelen savaş dolayısıyla kara yolu yasaklanınca hacca gidip gelenler uçakla gidip gelmeye başladı. Hacca gidip gelmek daha kolaylaştı. Bir ara 3 bin dolara gidip gelmeye başlanınca herkes hacca gidebilme imkanına kavuştu. Çünkü hac zengin ibadeti olmaktan çıktı.

Hacca gidip gelenler artınca yoğunluğu azaltmak gerekçesiyle Suudi Arabistan her ülkeye kota uygulaması getirdi.

İşin içine kota girince her müracaat edene hac çıkmıyor. Nasılsa çıkmıyor, en azından sıraya gireyim diye çoğu kimse hac başvurusu yapıyor.

Paramızın pul olmasıyla birlikte bir zamanlar 3 bin dolar maliyetli hac şimdilerde 8-9 bin dolara çıktı. Böylece hac yeniden zengin ibadeti oldu.

Hacca gidip gelmek Diyanet İşleri Başkanlığının tekelinde. Her ne kadar özel firmalara kontenjan verilse de hacı adaylarının büyük çoğunluğu Diyanet eliyle gidip gelmekte. 

Hacla ilgili hepinizin bildiği bazı hususlara kısaca değindim. Esas gelmek istediğim nokta ise hac kurasının ardından hacı adaylarından alınan hac parası. 

Bildiğim kadarıyla 2026 hac kurası 5 Kasım 2025 günü çekildi. Çekilen kurada asıldan çıkan hacı adayları kesin kayıtlarını 11-21 Kasım arası yaptırdı. Hac ücretleri ise taksitli veya peşin olmak üzere 21 Kasıma kadar anlaşmalı bankalara yatırıldı. 2.ve 3.taksitler ise 22 Aralık 2025 ve 19 Ocak 2026 tarihinde yatırıldı. 

2026 ilk hac kafilesi ise 18 Nisan 2026 günü hareket edecek, son kafile ise 22 Mayısta gidecek. 

Niyetim tarihlere boğmak değil. Dikkatimi çeken husus hac ücretlerinin üç dört ay öncesinden tahsil edilmesi. Kasım 2025'de peşin yatıran için bu süre 5 ayı bulmakta. 

Burada ister istemez bazı sorular aklıma geliyor. 

Daha önce üç bin dolara mal olan hac şimdilerde nasıl 8-9 bin dolara çıktı? Döviz bazında Suudi Arabistan zam mı yaptı ya da hac üzerinden kâr elde etmek mi amaçlanıyor. 

Hac ücretleri niçin üç-beş ay öncesinden tahsil ediliyor?

Belirtilen bankalara yatırılan hac ücretlerini Diyanet, masraflara hemen kullanıyor mu yoksa bu paralar bankalarda bu kadar ay bekletiliyor mu? 

Bu ücretler faizde mi değerlendiriliyor? Bu paralara faiz işletiliyorsa bu faizi banka mı alıyor yoksa Diyanet mi ya da devlete mi gidiyor? 

Aylar öncesinden alınan bu hac ücretlerine faiz işletiliyorsa çoğu hacı adayının buna razı olacağını düşünmüyorum. Aynı şekilde bu paraların aylar boyunca atıl durması da doğru değil. 

Diyanet otel, yemek, uçak vs. gibi birçok hizmeti peşin ödemek suretiyle bu hizmetleri daha ucuz ve uygun fiyata hallediyorsa hac ücretinin aylar öncesinden alınması makul olabilir. 

Sorduğum sorular belki cevabı bilinen sorular olabilir, belki Diyanet bu konuda daha önce açıklama da yapmış olabilir. Bu konuda bilgi sahibi değilim. Bu durumu bilen var da açıklarsa memnun olurum.