Emanetleri ne zaman ehline vereceğiz? **

On beş bin civarında değişik branşta öğretmenin ataması,  sözlü mülakat sonucuna göre ekim ayında yapılacak. Mülakata alınacak öğretmenin üç katı kadar öğretmen adayı çağrılacak. Adaylar müracaatlarını yaptı. Mülakata girmeye hak kazananlar sevinirken giremeyenlerin umudu bir başka bahara kaldı şimdilik.

Nerede mülakata girecek birini görsem yüzünde buruk bir sevincin yanında endişeli bir bekleyiş görüyorum. Çünkü önlerinde sözlü mülakat var. Mülakat demek torpil demek bir çoğunun gözünde. Adamını bulan atanacak, hakkımız yenecek, yine atanamayacağız düşüncesi hakim çoğunda. Mülakatta torpil olur mu olmaz mı bilemem ama genel kanaat bu şekilde. Başarılı olamayan çoğu kimse suçu kendisinde aramaktan ziyade belki de "Torpilliler alındı" mazeretinin arkasına sığınacaktır. Beyinlerimize kadar işlemiş bu gerçeklikten ve algıdan nasıl kurtulacağız? Bu torpil belasından kurtulmanın zamanı gelmeyecek mi?

Gençliğinin baharında olan bu gençlerdeki bu endişeli duruma mutlaka bir çözüm bulmamız gerekir. Hiç biri bir torpil peşinde koşmamalı, herkes hak ettiğini almalı. Kazanamayanın  "Ben hak etmedim" diyeceği bir sistemi bulmamız ya da bir güven ortamını sağlamamız lazım. Bir defa şunu söyleyelim. Geçmişten günümüze gelip geçen tüm iktidarların adam kayırmacılık, kadrolaşma ve torpil konusunda karnesi temiz değildir. Gerçi Sûi  emsal, emsal olamaz ama hepsinde o geçmişte yaptı, biz de yapalım mantığı hakim.  Birilerinin dur demesi gerekiyor. Yetkili biri ben dur diyeceğim dese kellesini onu oraya getirenler alır bir defa. O zaman ne yapacağız?

Yetkili kişiler eğer bu ülkeye bir iyilik yapmak istiyorlarsa adamına iş bulmaktan ziyade işe adam bulmanın objektif kriterlerini bulmak lazım. İşe nereden başlayalım derlerse mülakat için araya adam bulanlar, torpil yaptırmaya çalışanlar elenmeli ilk önce. Kendisine de "Girdiğiniz mülakatta başarılı olmak için falan kimseyi devreye koyduğunuz için mülakata girme hakkınız iptal edilmiştir" denmelidir. Mülakatı geçene "Şu kriterlere verdiğiniz cevaplar sayesinde başarılı oldunuz" şeklinde yazılı bir belge verilmelidir. Kazanamayana da "Şahsınıza sorduğumuz şu sorulara cevap veremediğiniz ve şu yönleriniz ehliyet ve liyakata uygun olmadığından kazanamadınız" diyerek yine belge verilmelidir. Mülakata girmeye hak kazanan kişilerin sözlüden önce güvenlik soruşturması yapılmalı. Bu kimselere de "Devletçe yasaklanan şu örgütlere üye olduğunuz tespit edildiğinden mülakata girme hakkınız iptal edilmiştir" denmelidir. Her şeyden önce insanımızın büyük çoğunluğunda komisyon adildi kanaati hakim olmalı. Mülakatı yapacak komisyona herhangi bir üstünden liste gelmişse komisyon o kişi hakkında suç duyurusunda bulunmalı ve bulunduğu görevden el çektirilmesi sağlanmalıdır. Aslında yazılı sınavlardan geçerli puanı alan öğrenci atanmadan önce uzun bir güvenlik soruşturmasından geçtikten sonra görev alabilmeli. Her görev alan kimse göreviyle ilgili periyodik denetimlerden geçirilmelidir.  Yok şartlar sözlü yapmayı gerektiriyor denirse o zaman adaletten, ehliyetten ve liyakattan uzaklaşmamak gerekir. Yoksa şuyuu bile vukuundan beter olan bu mülakatlar çok başımızı ağrıtacağa benziyor. Zaten bir türlü yükselemeyişimizin ve ilerleyemeyişimizin nedeni ehliyet şartına riayet etmediğimizden kaynaklanıyor. Eskiden insanlar liseyi bitirmemişse "Okuyamadım/okumadım. Benim hatam, bu yüzden bir yere giremedim" derlerdi. Şimdi herkes üniversite mezunu. Hepsi iş bekliyor. Kimsenin okuyamadım demesi de söz konusu değildir. Objektif bulunmayan bu sözlü mülakatlar yüzünden yakın zamanda toplumsal infialler ortaya çıkabilir.

Gelin kamuya adam alımında emaneti, ehliyeti ve liyakatı esas alalım. Gençlerin geleceğini yok etmeyelim. Adam kayırmacılık yüzünden birilerinin ahını almayalım, öbür dünyaya kul hakkı ile gitmeyelim. Her işe ehlini alarak peygamberin yolundan gittiğimizi gösterelim. Hani ne yapmıştı peygamber derseniz? O, Medine'ye hicret esnasında kendisine kılavuzluk yapsın diye kendisi bir Müşrik olan ama yol bilgisi mükemmel olan, işinin ehli Abdullah b. Uraykıt'ı almıştı rehber olarak. Peygamberin ümmetiyiz diyen bizler; işimize emanet, ehliyet ve ehliyetle başlayalım. Öbür dünyada işimizin kül olacağı perşembenin gelişi çarşambadan belli değil mi zaten? 

Not: Torpil ve rüşvet konusunda Abdurrahman DİLİPAK'ın 15/09/2016 tarihinde Yeni Akit gazetesinde yayımlanan "Hamil-i kart yakinimdir" başlıklı yazısını okuyabilirsiniz. 16/09/2016

* 24/09/2016 tarihinde kahtasöz gazetesinde yayımlanmıştır.

İstersen hukukçu ol!

-Efendim, hangi mesleği seçeyim?

-Kabiliyetli birine benziyorsun. İstersen hukukçu ol.

-Aslında düşünmüyor değilim de, çekincelerim var.

-Hangi konuda?

-Ben hakim olmak istiyorum. Suçu ortaya çıkarmada,  suçluya ceza vermede yanlış karar verebilir miyim endişesini taşıyorum.

-Hiç endişe etmene gerek yok.  Önceki meslektaşlarının verdiği karara bakıp biraz kopya çekebilirsin.

-Ama olaylar, suçlar farklı farklı. Birbirine benzemez ki...

-Mübarek olaylar farklı olmasına farklı da. Genelde birbirine benzer.  Mesela ben sana bir ipucu vereyim:  Suçlu, senin karşına çıktığı zaman yaptığına değil, söylediğine göre karar vereceksin. 

-Anlamadım.

-Anlamayacak ne var. Mesela adam darbe planlayıcısı, darbe merkezinin yanında yakalanmışsa, ifadesinde de “Buraların getirisi fazla diye duydum. Bu yüzden arsa almaya geldim” derse adamı hemen salıvereceksin.  Biliyorsun arsa ve tarlaların kazancı fazladır. Eğer adamı göz altına alır, ya da ifadesini uzatırsan kişinin gayri menkul alma hakkını  bir süre geciktirmiş olursun. Adam sana kazancımın önüne geçti diye dava açsa  ceza bile alabilirsin. Bu yüzden adam ne kadar suçu üzerinde barındırırsa barındırsın demek ki ne yapacaksın, adam tarla alacaksa hemen takipsizlik vereceksin. O da işine bakacak, sen de. 15/09/2016

Duvardan Duvara Perdelerimiz

Eskinin anam babam perdeler vardı sadece pencereyi kapatan. Takması, açması, çıkarması ve kullanımı kolaydı. Üstelik masraflı da değildi. Şeker çuvalından bile perdeler yapılırdı. Korniş bile olmazdı çoğu evlerde. Pencerenin iki kenarına çakılmış birer çivi bile korniş görevi görürdü. Evler birbirine mesafeli olduğu için gündüz perdeyi kapatmaya bile gerek yoktu. Ev sıcak olduğu zaman pencere açılması gerekiyorsa dışarıdan hava geldikçe rüzgardan perde de havalanır, ortamı serinletirdi. Dışarıdan bir ses geldi mi, zil çaldı mı gelenin kim olduğuna bakmak için pencereden bakılırdı. Kimse de böylesi perdelerden rahatsız olmazdı. Eski perdeler böyleydi. Ya şimdi nasıl?

Günümüz perdeleri duvardan duvara pileli bir şekilde ta tavandan tabana kadar uzanmış bir şekilde ucu-bucağı görünmez bir şekilde yapılmaya başlandı. Parasının yanına varılmaz. Takması zor, çıkarması zor, yıkanması zor, altındaki petek görünmez, önünde koltuk-kanepeler. Takmak için merdiven lazım, çıkarmak için merdiven lazım. Perdeleri açamazsın. Çünkü iki-üç metre ötede birbirine paralel yapılmış ev pencereleri gözünün önüne gelir. Bu yüzden perdeler hep kapalı. Açamazsın. Açmaya kalksan zaten beceremezsin. Perdenin altında kalmış kapıdan balkona çıkmaya kalksan yine karşına perde çıkıyor.  Ama hakkını yemeyelim görüntüsü güzel mi güzel. Kullanıma değil göze hitap ediyor. Gündüzden güneşliği çekilmiş pencerenin güneşliğini kapatmak için epey bir efor kaydetmen gerekiyor. Pencereyi zaten açamazsın. Hasılı günümüz insanının işi zor gerçekten. Perdeyle uğraşmaktansa içeride karanlıkta otur daha iyi.

Hayatı zorlaştıran kendimiziz. Kendi kendimize eziyet ediyoruz. Eskinin dar evlerinde kullanım ön plandaydı. Şimdi ise geniş evlerde kapısı penceresi kolay kolay açılamayan kullanıma değil göze hitap eden evlerimiz var. Evlerde yaşamayı zorlaştıran, eziyete döndüren en büyük etken ise maalesef perdelerdir. Firmalar mal satmak için sürekli yeni icatlarla karşımıza çıkıyor. Kazara birimiz almaya görsün bir hastalık gibi her eve sirayet ediyor hemen. Parası olan da yaptırıyor, olmayan da. İhtiyacı olan da alıyor, ihtiyacı olmayan da. Sürekli perdeler yenileniyor.  Eskimeyen perdeler çöpe gidiyor. Allah bu firmaların ve bizim gibi tüketicilerin de hayrını versin. Daha ne diyeyim.  15/09/2016