18 Şubat 2026 Çarşamba

Bir Cacık Olmaz

18 Şubat 2026 Çarşamba gününü Ramazanın ilk günü ilan edip oruca başlayan ülkeler:

Suudi Arabistan, Katar, Bahreyn, Kuveyt, Fas, Yemen, Tunus, Cezayir, Filistin, BAE, Lübnan, Afganistan İslam Emirliği.

19 Şubat 2026 Perşembe gününü Ramazanın ilk günü ilan edip oruca başlayan ülkeler:

Türkiye, Mısır, Suriye, Ürdün, Umman Sultanlığı, Endonezya, Singapur, Irak, Avustralya, Malezya, Brunei, Tayland, Libya.

Ramazana, 18 ve 19'unda başlayacağı yazılıp çizilen ülkeler bunlar. Hilal görülmedi daha deyip 20'sinde başlayacak halkı Müslüman olan başka ülke var mı bilmiyorum.

İslam dünyasının ramazana başlama ikilemi bu seneye mahsus değil. Bildim bileli böyle. Suudi Amerika'nın başı çektiği bir kısım ülkeler genelde 1 gün önce diğerleri de bu yıl olduğu gibi ertesi günü başlar ramazana. Bu ikilem sadece ramazana başlarken değil, ramazan ve kurban bayramına girerken de kendini gösterir.

Bu yıl 18 Şubatta oruca başlayanlar öyle zannediyorum, hilali çıplak gözle gözlemleyenler. 19 Şubatta başlayanlar ise hesap, kitap ve takvime göre hareket edenler.

Garipsedim mi bu durumu? Hayır. Ancak üzüldüm. Hatta bu oruca başlama ikiliğini görünce, bu İslam dünyasından bir cacık bile olmaz dedim.

Burada bir hakkı da teslim edeyim. Oruca, bilimsel veriler ışığında hesap ve kitap yaparak başlatan ülkeleri buradan tebrik ediyorum.

Bilim ve teknolojinin ilerlediği günümüzde, güneş ve hilalin her hareketi bilinmekte. Güneşin ne zaman doğacağı ne zaman batacağı, hilalin ne zaman görüneceği bellidir. Güneş ve ay şu gün erken doğayım, bugün geç doğayım ya da görüneyim hesabı yapmaz. Yani neyse o. Durum böyle olunca ramazana başlamak ve bayrama girmek için ayrıca çıplak gözle hilali izlemeye gerek yok.

Fakat gel gör ki hilal göründü, görünmedi tersanesi, temcit pilavı gibi her ramazanda önümüze konur. Farklı günlerde oruca başlayarak insanımızın kafası karıştırılır.

Bugün hilalin hareketlerinin izlenmesi için çok zeki olmaya gerek yok. Normal bir zekaya sahip biri bile bu teknolojik imkanlarla çıplak gözle hilalin izlenmesine gerek olmadığını bilir. Aynı şekilde peygamberin oruca başlamak için "Biz ümmi bir toplumuz" derken neyi kastettiğini anlar. Yani hilalin hareketlerini hesap ve kitapla ölçtüğünüz zaman ayrıca çıplak göze gerek yok demektir bu. Gel de bu çağda hala çıplak gözle hilali görmeyi şart koşanlara anlat.

Bilim ve teknolojinin; hesap, kitap ve ölçüyle tespit edip takvimle ortaya koyduğu hilalin görünmesi olgusunu kabul etmeyip çıplak gözle hilali izleme şartını koşanların hepsi; bilim ve teknolojinin ürettiği her türlü imkandan yararlanıyor. Arabaya biniyor, cep telefonunu kullanıyor. Nedense iş hilale gelince bilimi hemen göz ardı ediveriyor. Ne yaman çelişki bu böyle. Görünen o ki bu çağda hala çıplak gözle hilali görmede direnen zihniyet, gelişimini sağlayamamış ilkel kabileleri andırıyor.

Hayırlı ramazanlar.

2 yorum:

  1. Merhabalar Ramazan Hocam.
    Ruyet-i Hilal, benim yaşamımdaki tez konumdur. Sadece Ramazan ayı için değil, ben her ayın ilk hilalini gözlemyelebilmek için çok uğraştım. Çıplak gözle yeni ayın ilk hilalini görmek mümkün değildir. İlk hilali gözlemlemek için Suudiler, bir ara uçak bile kaldırmışlar.

    Sayın hocam ülkemizde bile bir gün önce oruca başlayan ve bir gün önce bayram yapan guruplar var. 1985'li yıllarda amcamın oğlu da bu guruba dahildi. Yani bir gün önce başlayıp, bir gün önce bayram edenlerdendi. Şimdi aynı o amcamın oğlu sadece ateist değil, ama şimdi sosyal demokrat.

    18 Şubat 2026, her tarafta yağmurlu hava var. Her taraf bulutlu ve kapalı. Bu havada, o da ilk hilali nasıl görmüşler. Görse görse Nasa görmüştür. Belki Nasa o ülkelere demiştir, hilal göründü oruca başlayabilirsiniz diye.

    Ancak astronomik hesaplamalara göre, 18 Şubat akşamı bile hilalin net bir şekilde çıplak gözle görülmesi garanti değildir.
    18 Şubat akşamı hilalin biraz daha yükselmiş olması ihtimali var, ama pratikte Türkiye’nin çoğu yerinde gözle görülmeyebilir.

    Eğer hava çok iyi olursa ve ufuk çok temizse, 18 Şubat akşamı batıya bakarak çok dikkatli bir şekilde gözlem yapmanız olasılık dahilindedir.

    Ancak astronomik hesaplamalara göre 18 Şubat akşamı bile hilalin net bir şekilde çıplak gözle görülmesi garanti değildir.

    Ben astronomik hesaplara uyarak Ramazan orucuma başlarım, yine astronomik hesaplara uyarak bayramımı ederim. Diğer müslüman ülkelerin ne yaptıklarını hiç kale almam.

    Hayırlı Ramazanlar dilerim. Allah tutacağınız oruçlarınızı ve dualarınızı kabul eylesin. Bereketli, huzurlu, mutlu bir Ramazan ayı geçirmenizi dilerim.

    YanıtlaSil
  2. Merhabalar Recep kardeşim. Size de hayırlı ramazanlar. Hepimize bereket ve huzur getirsin duana yürekten amin diyorum.
    Öğrenciliğimde amaca oğlun gibi ben de bu ikilemi yaşayanlardandım. Hatta biz bir gün önce değil, üç gün önce oruca başladığımız ve arife günü bozduğumuz oldu. Bu durum tamamen güvensizlik üzerine kurulu maalesef. Devlete ve kurumuna güven olmayınca başkasından geken telefonlarla oruca başka, bozardık. Geçip gitti ama yanlışmış gittiğimiz yol.
    Şu anda Diyanete göre oruca başlıyor, yine ona göre bayram ediyorum.
    Rüyeti hilal konusu anladığım kadarıyla sizde bir merak ve hobi olmuş. Bende de olsun isterdim. En azından teyit amaçlı gözlemlemek isterdim. Ama çıplak göz yanıltabilir. Bu çağda en iyisi astronomi ilmine ve rasathaneye güvenmek diye düşünüyorum.

    YanıtlaSil